NOSTRADAMUS, ASTROLOGIE EN DE BIJBEL
substudie "Tweede wereldoorlog"
Informatie over Lajos Theodor Gaspar Adolf Wohl alias Louis de Wohl (1903-1961)
- T.W.M. van Berkel -

Lajos Theodor Gaspar Adolf Wohl, beter bekend onder de naam Louis de Wohl, werd geboren in Berlijn op 24 januari 1903. Zijn vader was een Hongaar, zijn moeder Oostenrijkse. Volgens eigen zeggen luidde zijn Hongaarse naam Wohl Laios (in het Hongaars gaat de familienaam vooraf aan de voornaam) en was hij van adellijke afkomst, in het Hongaars aangeduid met de titel Mucsinyi. Hij had een jongere zuster, Elizabeth, die net als hij naar Engeland zou emigreren - en later naar Afrika.
Op 17-jarige leeftijd - zijn vader was inmiddels overleden - ging De Wohl op aandringen van zijn moeder werken bij een bank. Na zijn ontslag in 1924 was hij werkzaam in verschillende beroepen, waaronder die van modeontwerper en reclamemaker voor films. Hij stelde alles in het werk om schrijver te worden en wist langzaam maar zeker enig aanzien te verwerven. Tot aan zijn emigratie in 1935 naar Engeland schreef De Wohl artikelen voor dagbladen en een dertigtal novellen, waarvan de helft werd verfilmd. Samen met Graf d'Haussonville schreef hij in 1933 het script voor de film Heimkehr ins Glück waarin onder andere Heinz Ruhmann speelde. Hij maakte gebruik van het pseudoniem Louis de Wohl. Volgens eigen zeggen emigreerde hij naar Engeland omdat hij genoeg had van het regime van Hitler en geen ontzag kon opbrengen voor diens wetgeving.[1] 
In 1937 publiceerde uitgeverij George C. Harrap & Co. Ltd. in Londen I follow my stars, De Wohls autobiografie waarvan in 1938 bij uitgeverij Blitz in Amsterdam een Nederlandse vertaling verscheen van de hand van de astroloog A.E. Thierens, getiteld De sterren gevolgd. In 1938 verscheen bij uitgeverij Cresset Press in Londen een astrologisch boek dat De Wohl had geschreven, getiteld Secret service of the sky; in 1940 verscheen een ander astrologisch boek, getiteld Common sense Astrology. De Wohl was geen bijzonder getalenteerd astroloog, maar bezat het vermogen om zijn astrologische ideeën (die hij zich van anderen had eigengemaakt) aantrekkelijk, amusant en sensationeel onder woorden te brengen.

De Tweede Wereldoorlog
Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog werd De Wohl wegens het niet bezitten van de Britse nationaliteit afgewezen als vrijwilliger aan het front. In 1940 raakte hij werkzaam bij de Britse Geheime Dienst, in eerste instantie bij de afdeling Special Operations Executive, vanaf 1942 bij de afdeling Psychological Warfare Executive. 
In 1952 beschreef De Wohl in zijn in Londen uitgegeven boek The stars of war and peace, waarvan een Nederlandse vertaling is verschenen, getiteld Sterren stralen in oorlog en vrede (Den Haag, 1956) welke werkzaamheden hij in de Tweede Wereldoorlog in het kader van psychologische oorlogvoering verrichtte, zoals het geven van adviezen, gebaseerd op "astrologische tegenzetten" tegen door hem veronderstelde Duitse oorlogsstrategieën, gebaseerd op astrologie.  
In The Stars of war and peace is de brochure Nostradamus prophezeit den Kriegsverlauf niet ter sprake gekomen. Het merendeel van de tekst van deze brochure, die in 1943 in omloop werd gebracht en als doel had het moreel van Duitse soldaten te ondermijnen door aan de hand van vervalste Centurie-kwatrijnen en verzonnen kwatrijnen te etaleren dat Nostradamus de opkomst van Hitler had voorspeld, zijn militaire successen en zijn op handen zijnde ondergang, was geschreven door De Wohl. Nostradamus prophezeit den Kriegsverlauf droeg niet de naam van De Wohl als auteursnaam, maar die van dr. Bruno Winkler, de schrijver van de Nostradamusbiografie Und dies geheimnisvolle Buch!... en van Nostradamus und seine Prophezeiungen für das zwanzigste Jahrhundert, beide verschenen bij Regulus Verlag in Görlitz. Om die reden werd Nostradamus prophezeit den Kriegsverlauf voorzien van de uitgeversnaam Regulus Verlag. De Wohl heeft in deze periode ook de tekst geschreven van twee nummers van Der Zenit, waarin aan de hand van astrologische analyses voorspellingen werden gedaan die voor Duitsland ongunstig waren. De naam Der Zenit was gekozen met het oog op het astrologisch tijdschrift Zenit, het maandblad van de Duitse Astrologische Zentralstelle dat in 1938 voor het laatst was verschenen.
Over de bemoeienis van De Wohl met Nostradamus en de Centuriën kan verder worden opgemerkt dat hij in de beginjaren '40 James Laver, de schrijver van Nostradamus or the future foretold (Londen, 1942) vertrouwd maakte met astrologie.[2] Laver koppelde het woord Hister, dat in drie kwatrijnen voorkomt, aan Hitler. Deze koppeling komt een aantal malen voor in Nostradamus prophezeit den Kriegsverlauf en er zijn aanwijzingen dat De Wohl c.s. deze koppeling hebben overgenomen uit Nostradamus or the future foretold.

Een omstreden positie
Uit een dossier over De Wohl dat op 3 maart 2008 openbaar is gemaakt door The National Archives blijkt dat binnen de Britse Geheime Dienst zijn positie en ideeën omstreden waren, evenals zijn kwaliteiten als astroloog. Een aantal mensen die hem in de oorlogsjaren hadden ontmoet, bestempelden hem als een charlatan en oplichter. Anderen waren onder de indruk van zijn uitspraken. Ondanks waarschuwingen vanuit de Dienst dat hij niet kon worden vertrouwd, hechtten vooraanstaande personen in de Dienst waarde aan zijn verhaal dat Hitler zich baseerde op de voorspellingen van Krafft en kwetsbaar was door zijn astrologische obsessie. Het kwam hen voor dat De Wohl door astrologie in staat was Hitler te doorgronden. In 1941 werd hij dan ook uitgezonden naar de Verenigde Staten. In een reeks lezingen die op de Verenigde Staten druk moesten uitoefenen zich aan te sluiten bij Duitslands tegenstanders in Europa, droeg hij de boodschap uitdroeg dat de aan astrologie verslingerde Hitler kon worden verslagen. Bij het grote publiek sloegen deze lezingen aan. 
Het dossier bevat tal van documenten waaruit blijkt dat De Wohl in de periode dat hij voor de Britse Geheime Dienst werkte nauwlettend in de gaten werd gehouden. De Britse Geheime Dienst beschouwde hem als een potentiële vijand omdat hij geboren en getogen was in Duitsland. Enerzijds werd hij gezien als een nuttig collaborateur die een onmiskenbaar talent had voor propaganda. Anderzijds was men bang dat hij, wanneer hij een grief zou gaan koesteren tegen Engeland, in hoge kringen het bijgeloof kon beïnvloeden. 
Het dossier bevat verder astrologische voorspellingen van De Wohl over het verloop van de oorlog. Hij noemde zich "de moderne Nostradamus".
In 1943 is De Wohl min of meer op een zijspoor geraakt.

De Wohl, Krafft en Hitlers houding ten opzichte van astrologie
De Wohl heeft vanaf 1941 het gerucht verspreid dat Hitler geobsedeerd was door astrologie en geen belangrijke besluiten nam zonder zijn privé-astroloog te hebben geraadpleegd. In een interview met de New Yorkse krant Sunday News, dat werd gepubliceerd op 27 juli 1941, vertelde hij dat hij in het bezit was van een brief van Karl Ernst Krafft, een Zwitserse astroloog, aan Viorel Virgil Tilea, de vroegere Roemeense ambassadeur in Londen. In deze brief, die een omvang had van tien pagina's, stonden tactvol geformuleerde astrologische voorspellingen ten gunste van Hitler. Volgens het interview met De Wohl de Sunday News zou Krafft in 1929 zijn werkzaamheden voor Hitler zijn begonnen. In een inleiding op astrologische voorspellingen voor 1943, daterend uit november 1942, had De Wohl geschreven dat Hitler vanaf 1923 gebruik maakte van astrologen. In dat verband noemde hij de namen van Krafft, Fritz Brunnhuebner en B. Korsch.[3] Volgens De Wohl ging Hitler alleen tot handelen over als er sprake was van gunstige astrologische aspecten. De Wohl stelde dat hij deze aspecten eveneens kon berekenen, waardoor hij zou weten welke manoeuvres Hitler zou maken, die immers gebaseerd waren op adviezen naar aanleiding van de gunstige astrologische aspecten. Volgens hem was het niet van belang of men aan geallieerde zijde waarde hechtte aan astrologische voorspellingen of ze als volslagen onzin beschouwde. Het enige dat in zijn ogen telde, was dat Hitler eraan gehoor gaf. 
Deze geruchten kloppen niet met de werkelijkheid. Uit onder andere een opmerking van een voormalige secretaresse van Hitler blijkt dat deze in het geheel geen belangstelling had voor astrologie. Krafft raakte in oktober 1939 werkzaam bij Amt VII-B1 van het Reichssicherheitshauptamt en was vanaf april-mei 1941 werkzaam als vertaler bij het Deutsches Nachrichtenbüro. Hij is geen privé-astroloog geweest van welke prominente nazi dan ook.[4] Korsch had geen enkele band met de nazi's.

De naoorlogse jaren
Na de Tweede Wereldoorlog legde De Wohl zich toe op het schrijven van religieuze novellen zoals de roman The Spear (1955, over Longinus, de soldaat die een lans stak in de zijde van Jezus ten tijde van Diens kruisiging), een roman over koning David en hagiografieën over onder andere de apostel Paulus, Augustinus, Benedictus, Catharina van Siena, Franciscus van Assisi, Franciscus Xaverius, Ignatius van Loyola, Jeanne d'Arc, Theresia en Thomas van Aquino. Deze boeken zijn geschreven in het Engels. Een aantal ervan zijn vertaald in het Italiaans, Joegoslavisch, Nederlands, Pools en Spaans. De Wohl heeft ook een boek geschreven over de geschiedenis van de Katholieke Kerk. Mij is niet bekend of hij afstand heeft genomen van de Nostradamus-propaganda die hij in de Tweede Wereldoorlog had vervaardigd.
In 1953 trad De Wohl in het huwelijk met de schrijfster Ruth Magdalene Lorch. Beiden waren commandeur in de Orde van het Heilig Graf, een Roomskatholieke orde die teruggaat tot Godfried van Bouillon, die voornamelijk uit leken bestaat, die zich geestelijk zowel als materieel inzetten voor de noden van de christenen in Israël.
De Wohl overleed in Luzern op 2 juli 1961; zijn echtgenote overleed op 4 januari 1998. 

Publicaties van Louis de Wohl, besproken op deze website

• Nostradamus prophezeit den Kriegsverlauf (Londen, 1943)

De Meern, 13 september 2007
T.W.M. van Berkel
bijgewerkt op 8 maart 2008

Noten

1. Dr. Felix Jay, een Brits astroloog en een goede vriend van De Wohl, veronderstelde dat hij Jood dan wel half-Jood was en naar Engeland was uitgeweken omdat hij als niet-Ariër niet meer kon werken bij de pers en de filmindustrie. [tekst]
2. Laver-1942, p.11. [tekst]
3. Met Fritz Brunnhuebner doelde De Wohl op Fritz Brunnhübner, de schrijver van Der neue Planet Pluto. Beobachtungen und Erfahrungen (Diessen, 1935). Met B. Korsch doelde hij op dr. Hubert Korsch, voorzitter van de Astrologische Zentralstelle en redacteur van het astrologisch tijdschrift Zenit. [tekst]
4. Van Berkel:
   - Dr. Goebbels nach Aufzeichnungen aus seiner Umgebung;
   - Informatie over Karl Ernst Krafft. [tekst]

Over Louis de Wohl doen veel verhalen de ronde, niet in de laatste plaats door hemzelf verspreid. Zijn autobiografische informatie is niet altijd even betrouwbaar. Volgens mensen als Howe en Jay heeft hij soms zaken mooier voorgesteld dan ze in werkelijkheid waren, waardoor bijvoorbeeld zijn autobiografie een legendarisch karakter kreeg.
Ten behoeve van dit artikel zijn de volgende publicaties over De Wohl geraadpleegd:

• Catholic authors.com;
• Howe, E.: Uranias Kinder..., p.273-293;
• Jay, dr. F.: The Louis de Wohl I knew;
• Spies duped by stargazer who foresaw Hitler's end (The Times, Londen, 4 maart 2008);
• Louis de Wohl (KV 2 / 2871; The National Archives, Kew, UK).