NOSTRADAMUS, ASTROLOGIE EN DE BIJBEL
substudie "Tweede wereldoorlog"
Englands Aufstieg und Niedergang nach den Prophezeiungen des großen französischen Sehers Michel Nostradamus aus den Jahren 1555 und 1558 
(dr. jur. B. Winkler, Leipzig, 1940)
- T.W.M. van Berkel -

English version

Englands Aufstieg und Niedergang...

Algemeen
Englands Aufstieg und Niedergang nach den Prophezeiungen des großen französischen Sehers Michel Nostradamus aus den Jahren 1555 und 1558, geschreven door dr. Bruno Winkler, is in 1940 verschenen bij uitgeverij Richard Hummel, gevestigd in de Prendelstraße 16 in Leipzig.[1]    
Englands Aufstieg und Niedergang... is gedrukt bij Hermann Engelhardt K.-G. in Großschönau en telt 36 pagina's, die zijn gebrocheerd. 
De tekst in Englands Aufstieg und Niedergang... is ingedeeld in vier hoofdstukken. In een appendix zijn de besproken kwatrijnen opgesomd en zijn bij ieder kwatrijn de namen vermeld van de Centurie-onderzoekers wier publicaties Winkler heeft geraadpleegd.[2] 
In Englands Aufstieg und Niedergang... staan geen illustraties. Op de voorlaatste pagina staat een advertentie met daarin de titels van de twee andere publicaties van Winkler over Nostradamus: Und dies geheimnisvolle Buch...! Das Leben des Nostradamus, 1937 (gebonden: RM 3,60; gebrocheerd: RM 2,40) en Nostradamus und seine Prophezeiungen für das zwanzigste Jahrhundert 1939 (gebonden: RM 2,40; gebrocheerd: RM 1,50). Deze uitgaven zijn overigens niet bij uitgeverij Hummel verschenen, maar bij uitgeverij Regulus in Görlitz. In de advertentie is ook de biografische roman vermeld die Winkler in 1930 heeft geschreven over Franciscus van Assisi, verschenen bij uitgeverij Merlin in Baden-Baden (gebonden: RM 2,00; gekartonneerd: RM 1,20).

Geraadpleegde bronnen
Evenals in Nostradamus und seine Prophezeiungen für das zwanzigste Jahrhundert (Görlitz, 1939 [1938]) zijn in Englands Aufstieg und Niedergang... de titels waaraan Winkler materiaal heeft ontleend of waaruit hij heeft geciteerd, niet vermeld in een afzonderlijke bibliografie maar in voetnoten. Uit deze voetnoten blijkt dat Winkler materiaal heeft gebruikt uit de volgende publicaties: 

• Faber, dr. W.: Das Schicksalsbuch der Weltgeschichte. Die Prophezeiungen des Nostradamus in der deutschen Übersetzung von Edouard Rösch neu herausgegeben von dr. W. Faber. Pfullingen in Württemberg, 1922.

• Jäger, O.: Geschichte der Neueren Zeit. Bielefeld und Leipzig, 1903.

• Loog, C.: Die Weissagungen des Nostradamus: erstmalige Auffindung des Chiffreschlüssels und Enthüllung der Prophezeiungen über Europas Zukunft und Frankreichs Glück und Niedergang, 1555-2200. Pfullingen in Württemberg, 1921 (1920).

• Nicoullaud, C.: Nostradamus - ses Prophéties. Parijs, 1914.

• Noah, B.: Nostradamus - prophetische Weltgeschichte von 1547 bis gegen 3000. Berlijn, 1928.

• Privat, M.: La fin de notre siècle et la vie du futur Grand Monarque, prophétisée par Nostradamus et exposée d'après les Centuries, précédée d'une étude sur les méthodes et les révélations accomplies du plus immense des prophètes. Parijs, 1939.

• Winkler, dr. B.: Und dies geheimnisvolle Buch...! Das Leben des Michel Nostradamus: die Geschichte eines Mannes zwischen zwei Welten. Görlitz, 1937.

• Winkler, dr. B.: Nostradamus und seine Prophezeiungen für das zwanzigste Jahrhundert. Görlitz, 1939 (1938).

• Wöllner, dr. Chr: Das Mysterium des Nostradamus. Leipzig, 1926.

De boeken van Faber, Loog, Nicoullaud, Noah en Wöllner waren door Winkler ook geraadpleegd tijdens het schrijven van Nostradamus und seine Prophezeiungen für das zwanzigste Jahrhundert, dat hij had voltooid in 1938, na de Anschluss van Oostenrijk. 
In tegenstelling tot in Und dies geheimnisvolle Buch...! staat in Englands Aufstieg und Niedergang... geen vermelding dat de inhoud was nagekeken door een Duitse overheidsinstantie die zich bezighield met astrologische publicaties.
Na de Tweede Wereldoorlog werd Englands Aufstieg und Niedergang... niet opnieuw uitgegeven.

In de tekst van de brochure Nostradamus prophezeit den Kriegsverlauf, een brochure van Engelse makelij, geschreven door Louis de Wohl in opdracht van afdeling 1 van de Special Operations Executive van de Britse Geheime Dienst, die in 1943 in Duitsland in omloop is gebracht en die op naam is gesteld van Winkler, is geen materiaal verwerkt dat afkomstig is uit Englands Aufstieg und Niedergang...

Datering van Englands Aufstieg und Niedergang...
In deze paragraaf wordt bij benadering vastgesteld wanneer Winkler de tekst van Englands Aufstieg und Niedergang... heeft geschreven en voltooid. 
De opmerking op pagina 31 in Englands Aufstieg und Niedergang... dat de Profetieën vanaf "de tegenwoordige tijd" tot aan hun eindpunt, 3797, nog 1857 jaar omvatten, wijst erop dat Englands Aufstieg und Niedergang... in 1940 is geschreven (3797 - 1857 = 1940). De opmerking op pagina 6 dat Duitsland ten tijde van het schrijven ervan nog in strijd was met een machtige en taaie tegenstander, Engeland, en zijn trawant, het ongelukkige Frankrijk, kan betekenen dat Winkler met het schrijven van Englands Aufstieg und Niedergang... was begonnen na de capitulatie van België op 28 mei 1940. Nederland was op 15 mei 1940 gecapituleerd, Luxemburg was op 10 mei 1940 reeds bezet. Na 28 mei 1940 waren Engeland en Frankrijk de overgebleven tegenstanders.
Dr. E. Noelle heeft Englands Aufstieg und Niedergang... vermeld in de opsomming van literatuur die zij in de Pruisische Staatsbibliotheek in Berlijn had geraadpleegd bij het schrijven van het artikel Die Prophezeiungen des Nostradamus, dat op 16 juni 1940 werd gepubliceerd in de Deutsche Allgemeine Zeitung. Dit betekent dat Englands Aufstieg und Niedergang... vóór 16 juni 1940 is uitgegeven, anders gezegd: vóórdat de Franse premier Philippe Pétain de Duitsers verzocht om een wapenstilstand.[3] 
Winkler heeft in Englands Aufstieg und Niedergang... niets geschreven over de capitulatie van Parijs op 14 juni 1940. Uit zijn opmerking over het ongelukkige Frankrijk waarmee Duitsland nog in strijd was, kan worden opgemaakt dat die strijd ten tijde van het voltooien van de tekst van Englands Aufstieg und Niedergang... nog niet in een beslissende fase was gekomen. Dit blijkt ook uit Winklers commentaar op pagina 23 op kwatrijn 02-94, waarin hij schrijft niet te weten wanneer Frankrijk samen met Engeland een catastrofe zal doormaken.
Op grond van deze aanwijzingen wordt in dit artikel aangehouden dat Englands Aufstieg und Niedergang... dateert uit de periode tussen de capitulatie van België (28 mei 1940) en de inname van Parijs (14 juni 1940) en dat ten tijde van het voltooien van de tekst een Duitse overwinning op Frankrijk nog niet in het verschiet lag.

De inhoud van Englands Aufstieg und Niedergang...
In Englands Aufstieg und Niedergang heeft Winkler 41 van de ongeveer 50 kwatrijnen behandeld die volgens hem op een of andere wijze te maken hebben met Engeland wat betreft het verleden, de actualiteit en de toekomst. In de kwatrijnen is naar Engeland in directe zin verwezen met aanduidingen als Engeland, Brittannië en het "eilandenrijk" en in indirecte zin door anagrammen zoals Dinebro ( = Edinburgh) of beeldspraak zoals de namen Neptunus en Drietand. 
Het onderwerp van Englands Aufstieg und Niedergang... is Engeland. Om die reden heeft Winkler geen aandacht besteed aan koppelingen tussen kwatrijnen en gebeurtenissen die zich in andere landen dan Engeland hebben voltrokken of zullen voltrekken. In Englands Aufstieg und Niedergang... heeft Winkler evenmin commentaar gegeven op of verwezen naar kwatrijn 03-58, dat hij in Nostradamus und seine Prophezeiungen für das zwanzigste Jahrhundert koppelde aan de geboorte van Hitler, en ook niet naar de kwatrijnen 04-15 en 05-79, die hij had gekoppeld aan de economische politiek en wetgeving die Hitler had ontwikkeld.[4] Sterker: Winkler heeft Englands Aufstieg und Niedergang... niet expliciet in het verlengde gesteld van Nostradamus und seine Prophezeiungen für das zwanzigste Jahrhundert.
De inhoud van Englands Aufstieg und Niedergang... kan als volgt worden samengevat:

Wer war Nostradamus? (p.3-4)
In dit hoofdstuk, het eerste hoofdstuk, heeft Winkler de kwaliteiten van Nostradamus als arts beschreven en de roem die hij genoot als helderziende en schrijver. Terloops heeft hij in dit hoofdstuk verwezen naar kwatrijn 01-35, dat hij koppelde aan het overlijden van de Franse koning Henri II.

Der Seher sagt das Werden des englischen Weltreichs und sein Ende voraus (p.5-27)
Aan het begin van dit hoofdstuk heeft Winkler enkele alinea's gewijd aan het geloof van Nostradamus en het goddelijke karakter van de Centuriën, thema's die hij ook aan de orde heeft gesteld in Und dies geheimnisvolle Buch...! en Nostradamus und seine Prophezeiungen...[5] Verder is hij ingegaan op de opbouw van de Centuriën en op anagrammen en beeldspraak, elementen waardoor ze naar zijn mening geheimzinnig van karakter zijn. 
Het voornaamste onderwerp van dit hoofdstuk is de geschiedenis van Engeland wat betreft de periode 1558-1940. Winkler heeft deze geschiedenis beschreven aan de hand van 28 kwatrijnen. Hij begon zijn bespreking van de Engelse geschiedenis met kwatrijn 10-55, waarin volgens hem het huwelijk zou zijn voorspeld van de Engelse koningin Mary Stuart met de Franse koning François II op 24 april 1558. Hij heeft zes kwatrijnen gekoppeld aan de opkomst van Cromwell en de onthoofding in 1649 van de Engelse koning Charles I. Verder heeft hij de afzetting besproken van James II door Willem III, de Engelse verovering van Gibraltar, een mislukte poging in 1746 van James III om de Britse Kroon te bemachtigen, de verdrijving van de Engelsen uit Toulon door Napoleon Bonaparte, de mobilisatie van Britse strijdkrachten in 1911 tegen de Duitsers, de Eerste Wereldoorlog en het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in 1939.
Winkler eindigde dit hoofdstuk met de bespreking van kwatrijn 03-57, waarin het uitbreken in september 1939 van de Tweede Wereldoorlog zou zijn voorspeld, en de kwatrijnen 10-100 en 02-83, waarin de voor Engeland fatale gevolgen van de Tweede Wereldoorlog zouden zijn beschreven. Op grond van deze kwatrijnen betoogde hij dat de kracht en de handigheid van Duitsland de Duitse onderzeeboten en de Duitse Luftwaffe met meesterhand zou leiden tegen de vijand. Hierdoor zou de Britse handel worden vernietigd en zou Engeland een verpletterende nederlaag lijden. In zijn commentaar op kwatrijn 03-57 koppelde hij het commentaar van de Fransman Nicoullaud (1914) aan dat van Loog (1921 [1920]).

Das Wesen Englands (p.28-30)
In dit hoofdstuk heeft Winkler het "wezen" van Engeland besproken en de tegenstellingen tussen Engeland en Duitsland. Deze bespreking laat zich als volgt samenvatten.
In de zestiende eeuw heeft Nostradamus Duitsland en Engeland beschreven als naties, die aan elkaar tegengesteld waren. Naarmate de negentiende eeuw vorderde, werd de tegenstelling tussen deze landen scherper, wat tot de Eerste Wereldoorlog leidde. De Tweede Wereldoorlog zou beslissend zijn voor de toekomst van het Avondland.
De geschiedenis van Engeland is een aaneenschakeling van geweld, list en bedrog, ingegeven door de hang naar bezit en heerschappij. Dit blijkt niet alleen uit de kwatrijnen die op Engeland betrekking hebben. Ook Napoleon Bonaparte was zich hiervan bewust, toen hij Engelse volk als onder andere amoreel en egoïstisch bestempelde.
Een volk als het Engelse volk, dat alleen uit kille berekening handelt en uit is op materieel gewin, is niet in staat het verval van de Europese volken te stoppen en een betere wereld te creëren. Om een betere wereld te creëren, zou een volk de levensbehoeften van ieder ander volk, hoe klein ook, moeten erkennen en respecteren. Uit de geschiedenis van Engeland is gebleken dat dit de Engelsen vreemd is. Zij hebben een gebrek aan Waarheid en Liefde, twee eeuwige waarden. Wie over een ander wil heersen, moet hem voor alles liefhebben. Liefde en Waarheid zijn de Duitsers heilig, terwijl Engeland niet eens haar eigen volk liefheeft. De sociale structuur in Engeland berust op plutocratie, de rijkdom is het gevolg van de uitbuiting van de arbeiders. In het socialisme van het Duitse volk daarentegen heeft de Liefde een uitdrukking gevonden die uniek is in de wereld. Het gebrek aan Waarheid in Engeland heeft zich laten voelen in het Verdrag van Versailles.
Het is een oud gegeven dat het goede uiteindelijk zal overwinnen. Waarheid en Liefde is het hoogste dat in de wereld bestaat. Een land, waarin deze geestelijke waarden de leidende kracht zijn geworden, verdient het om een Heilig Rijk te worden genoemd. In de Centuriën, te weten in kwatrijn 10-31, schrijft Nostradamus over de komst van zo'n Rijk, naar  Duitsland. In dit kwatrijn staat de belofte van het overwinnen van de in materialisme stervende wereld. 

Die Zukunft (p.31-35)
In dit hoofdstuk, het laatste hoofdstuk, heeft Winkler tien kwatrijnen besproken die volgens hem te maken zouden hebben met de nabije toekomst van Engeland. Deze bespreking was in de ogen van Winkler een obligaat naspel, immers, Engeland zou haar wereldheerschappij verliezen waardoor haar verdere geschiedenis eveneens aan belang zou verliezen. Duitsland, zo schreef Winkler, gunde een volk zijn bestaansrecht en respecteert zijn volksaard, zolang dat volk de Duitse rechten niet aantastte. 
Bij het bespreken van de toekomst van Engeland heeft Winkler geen jaartallen genoemd en heeft hij bovendien geschreven dat de volgorde waarin hij de kwatrijnen behandelde, niet betekende dat de gebeurtenissen die erin staan voorspeld, zich in die volgorde zouden voordoen. Engeland zou het toneel worden van oproer, de Engelse vloot zou uitvaren naar Frankrijk en er zouden zeeslagen worden geleverd in de Middellandse Zee, waarvan er één beslissend zou zijn voor Engeland.
Winkler heeft dit hoofdstuk afgesloten met een korte beschouwing over het goddelijke karakter van de voorspellingen in de Centuriën, waarbij hij zijn vertaling citeerde van de laatste regel van kwatrijn 01-02: Himmlisches Licht. Das Göttliche ist hier!. Volgens hem zijn de voorspellingen van Nostradamus een vermaning en een bemoediging tegelijkertijd, die door een weldenkend mens niet kunnen worden genegeerd.

Englands Aufstieg und Niedergang... en andere publicaties van Winkler

Politieke brochures
Winkler is vanaf de jaren '20 werkzaam geweest als schrijver. In aanvang schreef hij romans. In de jaren '30 bracht hij in eigen beheer twee brochures uit, waarin hij zijn ideeën beschreef over de relatie tussen Duitsland en Europa: Der Weg in die Freiheit - Die Erfüllung unseres Anspruchs auf Gleichberechtigung und die anderen außenpolitischen Forderungen des Programms der NSDAP (Bühl, 1934) en Groß-Deutschland (Bühl, 1935). Aan het eind van de jaren '30 schreef hij twee boeken over Nostradamus: de roman Und dies geheimnisvolle Buch...! (Görlitz, 1937) en de studie Nostradamus und seine Prophezeiungen für das zwanzigste Jahrhundert (Görlitz, 1939 [1938]).[6]
Englands Aufstieg und Niedergang... wekt de indruk onvervalste oorlogspropaganda te zijn. In de slotalinea van Der Seher sagt das Werden des englischen Weltreichs und sein Ende voraus heeft Winkler in bijna hartstochtelijke bewoordingen een Engelse nederlaag in het vooruitzicht gesteld, een slotalinea, gedrukt met een grotere tekenafstand dan de rest van de tekst van Englands Aufstieg und Niedergang...:

Winklers opmerkingen over een op handen zijnde Engelse nederlaag moeten in het licht worden gezien van de opvattingen over de geschiedenis en toekomst van Duitsland die hij heeft neergelegd in zijn brochures. Als Duitser voelde Winkler zich vernederd en tekort gedaan door het Verdrag van Versailles en de eindeloze nasleep ervan. Volgens hem had Hitler Duitsland in de jaren '30 weer aanzien gegeven, de binnenlandse economie hersteld, goede wetgeving van de grond getild en een einde gemaakt aan de werkloosheid. Hitler zou Duitsland in de vredesonderhandelingen slagkracht hebben gegeven door uit de Volkenbond te treden, de Geneefse ontwapeningsconferentie de rug toe te keren en de dienstplicht in te voeren. Dit leidde echter niet tot de door Winkler begeerde doorbraak in de zin van een rechtvaardige vrede, gebaseerd op wederzijds respect, die in de plaats zou komen van het Verdrag van Versailles. 
Winkler was geen voorstander van een op expansie gerichte oorlog, het leger had in zijn ogen de taak het land te verdedigen en territoriale aanspraken veilig te stellen. Wel onderkende hij het totalitaire karakter van de politiek van Franco, Hitler en Mussolini, waarover hij in Nostradamus und seine Prophezeiungen für das zwanzigste Jahrhundert had geschreven dat zij onder invloed stonden van Jupiter (eeuwige waarden) en als zodanig tegenover Stalin, die onder invloed stond van Saturnus (materialisme, egoïsme).
In Englands Aufstieg und Niedergang... heeft Winkler niet geschreven over de overwinning van het nationaal-socialisme maar over de overwinning van de natie Duitsland zoals die hem voor ogen stond: een natie, geleid door Waarheid en Liefde, waarbij de Liefde zich uitte in het in Duitsland levende socialisme. Duitsland zou in de plaats komen van Engeland als leidende macht in de wereld. In de ogen van Winkler was Engeland, gezien haar mentaliteit, niet het aangewezen land om het verval in Europa een halt toe te roepen. Die rol zou zijn weggelegd voor Duitsland. De vestiging van het Heilige Rijk in Duitsland zou betekenen dat de krachten waardoor de wereld aan materialisme ten onder zou gaan, zouden worden overwonnen. 

Eerdere publicaties over Nostradamus en de Centuriën
In Und dies geheimnisvolle Buch...! (1937) had Winkler uitgelegd dat in kwatrijn 06-24 het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog was voorspeld. Het einde van de Eerste Wereldoorlog was volgens hem voorspeld in onder andere kwatrijn 09-66; in kwatrijn 10-42 zou de vestiging van een vrederijk zijn voorspeld en het deels uitbannen van de oorlog. Kwatrijn 10-89 wees er volgens hem op dat na de Eerste Wereldoorlog een periode van vrede zou aanbreken die 57 jaar zou duren.  In Und dies geheimnisvolle Buch...! had Winkler geen nieuwe oorlog in het vooruitzicht gesteld waarbij Duitsland zou zijn betrokken.[8]  
In Nostradamus und seine Prophezeiungen für das zwanzigste Jahrhundert verwachtte Winkler op grond van de kwatrijnen 03-08, 05-94, 06-24 en 10-72  dat Groot-Duitsland, dat hij als gelukzalige werkelijkheid beschouwde sinds de Anschluss van Oostenrijk in maart 1938, rond 2000 oorlog zou gaan voeren, overwinningen zou behalen in het Westen en daarna vanuit het Oosten zou worden bedreigd. Hij had geen oorlog in het vooruitzicht gesteld waarbij Duitsland zou zijn betrokken en die in 1939-1940 zou uitbreken. Op grond van astrologische beginselen had Winkler de totalitaire regimes in Europa ingedeeld in regimes die onder invloed van Jupiter stonden (de regimes van Franco Hitler en Mussolini; Jupiter stond in Winklers gedachtenwereld symbool voor het geestelijke en voor eeuwige waarden) en regimes die onder invloed van Saturnus stonden (het regime van Stalin, Saturnus stond in Winklers gedachtenwereld symbool voor het kwade, het materialisme en het egoïsme).[9]  
De nostradamieke inhoud van Englands Aufstieg und Niedergang... verschilt in een aantal opzichten van de inhoud van de eerdere publicaties van Winkler over Nostradamus en de Centuriën. Wat opvalt, is dat hij Engeland in Englands Aufstieg und Niedergang... heeft getypeerd als een land, waarover in de Centuriën was geschreven dat het tegengesteld was aan Duitsland en dat deze tegenstelling in de loop der eeuwen verscherpte, met de wereldoorlogen als gevolg. Een dergelijke typering is in Und dies geheimnisvolle Buch...! en Nostradamus und seine Prophezeiungen für das zwanzigste Jahrhundert in het geheel niet ter sprake gekomen. Evenmin is in deze publicaties de geschiedenis van Engeland getypeerd als een aaneenschakeling van geweld, list en bedrog. Wel is het zo dat Winkler in zijn commentaar in Nostradamus und seine Prophezeiungen für das zwanzigste Jahrhundert op kwatrijn 01-26 had geschreven dat Engeland, Frankrijk en Italië reeds lang voor het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog ernaar verlangden om Duitsland te vernietigen.[10]
Wat eveneens opvalt, is dat Winkler in Englands Aufstieg und Niedergang... nieuwe commentaren heeft gegeven op de kwatrijnen 03-57 en 10-100, die in Englands Aufstieg und Niedergang... samen met kwatrijn 02-83 de kern van zijn betoog vormen, zonder eerdere commentaren expliciet terug te nemen.
In Englands Aufstieg und Niedergang... constateerde Winkler dat het uitbreken in september 1939 van de oorlog was voorspeld in kwatrijn 03-57, waarbij hij verwees naar de commentaren van Charles Nicoullaud (1914) en Carl Loog (1921 [1920]).[11] Wat Winkler in Englands Aufstieg und Niedergang... niet had vermeld, was dat dit hem tijdens het schrijven van Und dies geheimnisvolle Buch...! en Nostradamus und seine Prophezeiungen für das zwanzigste Jahrhundert niet duidelijk was geworden. Evenmin had hij vermeld dat hij in Und dies geheimnisvolle Buch...! kwatrijn 03-57 niet had gekoppeld aan de periode 1649-1939 zoals Loog en Nicoullaud, maar aan de periode 1461-1751. De serie van zeven veranderingen in regerende vorstenhuizen die zich volgens Winkler in Engeland tussen 1461 en 1751 zouden voordoen, was dezelfde serie als die Wöllner in 1926 had genoemd; Wöllner had deze veranderingen echter geplaatst in de periode 1444-1738.[12] 
In het overzicht van behandelde kwatrijnen achterin Englands Augstieg und Niedergang... staan bij kwatrijn 03-57 de initialen vermeld van Nicoullaud, Loog, Faber, Wöllner en Noah, maar niet zijn eigen initialen. In Nostradamus und seine Prophezeiungen für das zwanzigste Jahrhundert heeft Winkler kwatrijn 03-57 niet besproken.
In Englands Aufstieg und Niedergang... had Winkler het einde van de periode van meer dan 300 jaar durende Engelse wereldheerschappij min of meer gekoppeld aan het uitbreken in 1939 van de oorlog. In feite kwam hij hiermee terug op zijn commentaar in Und dies geheimnisvolle Buch...!, waarin hij had uitgelegd dat de periode van Engelse heerschappij omstreeks 1650 was begonnen. In Nostradamus und seine Prophezeiungen für das zwanzigste Jahrhundert heeft Winkler geen begin- of eindjaar genoemd van de periode van meer dan 300 jaar, maar heeft hij kwatrijn 10-100 geplaatst in de tijd waarin Engeland Portugal en Nederland verdrong uit regio's als Malakka en Ceylon, daarmee het begin van deze periode in de zeventiende eeuw plaatsend.[13]

Bespreking
Winkler heeft in 1940, waarschijnlijk na de capitulatie van België op 28 mei, het boekje Englands Aufstieg und Niedergang... geschreven, waarin hij op grond van de kwatrijnen 02-83, 03-57 en 10-100 uiteenzette dat de oorlog die in 1939 was uitgebroken en die voorspeld was in de Centuriën, zou uitmonden in een nederlaag voor Engeland (en Frankrijk), terwijl Duitsland in Europa een toonaangevende rol zou spelen. Winkler heeft de tekst van Englands Aufstieg und Niedergang... voltooid in de periode waarin de gevechten in Frankrijk nog niet in een beslissend stadium waren gekomen, dat wil zeggen vóór de capitulatie van Parijs op 14 juni 1940.
Winkler beargumenteerde dat Waarheid en Liefde, geestelijke waarden die in Duitsland hoog in het vaandel stonden, Duitsland in staat zouden stellen een halt toe te roepen aan het verval in Europa dat door het materialisme in gang was gezet. Winkler schreef eveneens dat Duitsland en Engeland in de Centuriën als tegengestelden waren afgeschilderd en dat deze tegenstelling in de loop der eeuwen alleen maar scherper werd en uitmondde in de oorlogen van 1914-1918 en 1939.
Politiek gezien liggen de ideeën die Winkler in Englands Aufstieg und Niedergang... ontvouwde in het verlengde van de brochures over de relatie tussen Duitsland en Europa die hij in het midden van de dertiger jaren had geschreven. Het was zijn vurige wens dat Duitsland met de rest van Europa een rechtvaardige vrede kon sluiten, die het in zijn ogen vernederende Verdrag van Versailles zou vervangen. Tot verdriet van Winkler kwam deze vrede echter niet tot stand. Kennelijk heeft het uitbreken in september 1939 van de oorlog en de capitulatie van België, Luxemburg en Nederland de situatie in Europa voor Winkler in een nieuw perspectief geplaatst: Duitsland zou afrekenen met de tegenstanders die een rechtvaardige vrede in de weg hadden gestaan en daarna een toonaangevende rol spelen in Europa. De toonaangevendheid lag op geestelijk niveau: Waarheid en Liefde. Deze krachten zouden een halt toe kunnen roepen aan de door het materialisme bewerkstelligde verval in Europa. Winkler schreef niets over een blijvende bezetting door Duitsland van de overwonnen landen, in feite blijkt uit Englands Aufstieg und Niedergang... niet hoe Europa eruit zou zien na de overwinning van Duitsland op Engeland en Frankrijk.
Nostradamiek gezien liggen Winklers commentaren in Englands Aufstieg und Niedergang... niet in het verlengde van zijn eerdere publicaties over Nostradamus en de Centuriën. In die publicaties was geen sprake van een oorlog waarbij Duitsland zou zijn betrokken en die in 1939 zou uitbreken. Er was ook geen sprake van een sinds eeuwen bestaande tegenstelling tussen Duitsland en Engeland en Engeland is er niet in zulke negatieve bewoordingen in afgeschilderd als in Englands Aufstieg und Niedergang... 
Ten aanzien van het nostradamieke materiaal in Englands Aufstieg und Niedergang... rijzen verschillende vragen. Ten eerste: wat was de reactie van Winkler toen Duitsland in september 1939 Polen binnenviel? Heeft hij er toen de Centuriën en Centurie-commentaren op nageslagen? Ten tweede: wat was zijn reactie toen Duitsland in april 1940 Denemarken en Noorwegen binnenviel (een invasie die in Englands Aufstieg und Niedergang... niet aan de orde is gesteld)? Ten derde: wat was zijn reactie toen Duitsland in mei 1940 België, Frankrijk, Luxemburg en Nederland binnenviel? Deze vragen laten zich bundelen in de vraag: wat heeft het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog voor effect gesorteerd in het leven en denken van Winkler en welke rol speelden de Centuriën en/of Centurie-commentaren hierin? Bracht de oorlog een verandering teweeg in zijn toekomstbeeld en welke rol speelden de Centuriën en/of Centurie-commentaren hierin? Immers, de invasie in Polen ontnam het zicht op een periode van vrede van 57 jaar, geformuleerd in Und dies geheimnisvolle Buch...! en de oorlog waarbij Duitsland zou zijn betrokken brak niet in 2000 uit, zoals in Nostradamus und seine Prophezeiungen für das zwanzigste Jahrhundert was vermeld, maar in 1939.
In Englands Aufstieg und Niedergang... verheerlijkte Winkler de strijd die gaande was in die zin dat hij er een mogelijkheid in zag dat Europa in geestelijk opzicht een nieuwe weg in zou slaan, die niet materialistisch zou zijn. Hij richtte zich op wat hij "Duitsland" noemde, hij maakte geen analyse van het nationaal-socialisme. Voor Winkler was de oorlog een militair conflict met spirituele dimensies. Zo bezien is Englands Aufstieg und Niedergang... geen propagandistische brochure. Niettemin kan de inhoud van Englands Aufstieg und Niedergang... koren op de molen zijn geweest van nationaal-socialisten, die in hun propaganda al hun pijlen richtten op Engeland.

Gaandeweg de oorlog is het Winkler duidelijk geworden waar het nationaal-socialisme op uit was. Hij heeft dan ook stelling genomen tegen het nationaal-socialisme, met alle consequenties van dien. In de brochure Europa, verzage nicht! (Achern, 1953) heeft hij zijn visie uiteengezet op een Europa, verenigd op christelijke grondslag, en de positie en rol hierin van een herenigd Duitsland. Nergens in Europa, verzage nicht! heeft Winkler verwezen naar de Centuriën. Op de eerste pagina heeft hij het Watermantijdperk ter sprake gebracht, zonder thema's die met dit tijdperk verband houden, uit te werken.[14] 

De Meern, 3 maart 2006
T.W.M. van Berkel
bijgewerkt op 18 september 2007

Noten

1. Winklers naam is niet voorafgegaan door de titel "dr", zoals bij zijn eerdere publicaties over Nostradamus, maar door de titel "dr. jur."; Winkler was in 1912 gepromoveerd aan de juridische faculteit van de universiteit van Marburg. In de titel op de omslag ontbreekt het woord großen. [tekst]

2. Op p.4 heeft Winkler verwezen naar een kwatrijn uit 1555 waarin het overlijden was voorspeld van de Franse koning Henri II. Winkler doelde hiermee op kwatrijn 01-35. Op p.35 heeft hij de laatste regel geciteerd van zijn vrije vertaling van kwatrijn 01-02, dat hij koppelde aan het goddelijke karakter van de openbaringen die Nostradamus volgens hem ten deel vielen. De kwatrijnen 01-02 en 01-35 zijn niet opgenomen in de appendix. [tekst]

3. Van Berkel: Die Prophezeiungen des Nostradamus (dr. E. Noelle, DE, 1940 (1998 en 2003). [tekst]

4. Winkler-1939, p.37-39; kwatrijn 03-58 is hierin foutief genummerd als II-58. [tekst]

5. Het thema van de invloed van het geloof komt ook voor in Winklers romans over Franciscus van Assisi (1930) en de beeldhouwer Veit Stoß (ca. 1930). [tekst]

6. Van Berkel: Informatie over dr. B. Winkler. [tekst]

7. Winkler-1940, p.27. [tekst]

8. Winkler-1937, p.78. [tekst]

9. Van Berkel: Nostradamus und seine Prophezeiungen für das zwanzigste Jahrhundert (dr. B. Winkler, Görlitz, 1939 [1938]). [tekst]

10. Winkler-1939, p.30-31. [tekst]

11. Winkler-1940, p.23-25. [tekst]

12. Winkler-1937, p.65; Wöllner, p.46. [tekst]

13. Winkler-1937, p.66; Winkler-1939, p.41; Winkler-1940, p.25-26. [tekst]

14. Van Berkel: Informatie over dr. B. Winkler. [tekst]