|
In het
aprilnummer en het meinummer van de jaargang 1940 van het tijdschrift Astrologische Wereldschouw
- maandblad voor astrologie en aanverwante wetenschappen zijn twee artikelen over Nostradamus en de Centuriën gepubliceerd,
geschreven door een zekere Van der Willigen. Deze artikelen zijn ter
sprake gekomen in lovende recensies, gepubliceerd in het dagblad Het
Vaderland op 12 april 1940 en 8 mei 1940.[1]
Helaas beschik ik niet over de nummers van Astrologische Wereldschouw
waarin de artikelen van Van der Willigen zijn gepubliceerd. De recensies
in Het Vaderland bieden voldoende aanknopingspunten om de
inhoud van zijn artikelen te bespreken.
"De
Profetieën van Nostradamus" (Het Vaderland, 12 april
1940 [Astrologische Wereldschouw, april 1940])
In de rubriek Tijdschriften
in de avondeditie van Het Vaderland van 12 april 1940 stond een
recensie van het aprilnummer van de jaargang 1940 van Astrologische
Wereldschouw, waarin Van der Willigen een artikel had geschreven
over de Centuriën. In de recensie is de
titel van het artikel van Van der Willigen niet genoemd. In dit artikel
wordt als titel "De Profetieën van Nostradamus" aangehouden.
Uit de recensie komt naar voren dat Van der Willigen over de Centuriën
onder andere had geschreven dat ze een looptijd van honderden jaren hebben en volgens Nostradamus op Bijbelse
profetieën berusten. Op de vraag of de Centuriën iets te zeggen hadden over de omstandigheden
in 1940 en de oorlog die gaande was, luidde het antwoord van Van der Willigen
bevestigend. Hij leek vrij zeker van zijn zaak te zijn; hij zag de
vooruitzichten van de Centuriën die hij schetste, bevestigd in de horoscoop van
Hitler.
In zijn artikel wees Van der Willigen erop dat in één van de Centurie-kwatrijnen
de Maginot-linie vrij duidelijk is aangeduid, namelijk als een gordel van
onderaardse bouwwerken in de buurt van de Rijn, bestaande uit vijftien
segmenten. Verder was volgens hem in tal van kwatrijnen voorspeld dat Duitsland erin zou slagen
Frankrijk
binnen te vallen. De Duitse opmars zou niet via de Maginot-linie gaan
maar via Zwitserland, waarbij Genève zou worden verwoest. Frankrijk
schijnt verloren, maar bij
Chambéry en
Poitiers zullen de oprukkende Duitse troepen worden verslagen en vernietigd,
waarna Franse troepen Duitsland binnendringen en het land een
vrede opleggen.
Van der Willigen kon niet aangeven in welk jaar Duitse troepen Frankrijk
zouden binnenvallen. Hem stond de periode 1940-1942 voor ogen. De inval
zou plaatsvinden in maart of april van één van deze jaren. De
gevechten die hij had beschreven zouden zeven maanden duren. Bij het
verschijnen van het aprilnummer van de jaargang 1940 van Astrologische
Wereldschouw zou volgens hem inmiddels duidelijk moeten zijn
geworden of Nostradamus de gebeurtenissen die hij had beschreven
inderdaad voor 1940 had bedoeld.
Samengevat wijst de recensie in Het Vaderland uit dat Van der
Willigen voor de nabije toekomst een zeven maanden durende Frans-Duitse
oorlog verwachtte die voor Duitsland in eerste instantie succesvol zou
verlopen om uiteindelijk uit te monden in een verpletterende nederlaag en
een opgelegde vrede. Of Duitsland als uitvloeisel van dit vredesverdrag
zich zou terugtrekken uit reeds bezette landen zoals bijvoorbeeld Polen,
komt uit de recensie niet naar voren.
De recensent bestempelde het artikel van Van der Willigen bestempeld als zeer
lezenswaardig.
"De
Profetieën van Nostradamus" (Het Vaderland, 8 mei 1940
[Astrologische Wereldschouw, mei 1940])
In een recensie op pagina 3 in de avondeditie van Het Vaderland
van 8 mei 1940 werd aandacht besteed aan het meinummer van de jaargang
1940 van Astrologische Wereldschouw. De recensent wijdde enkele woorden aan een
vervolgartikel van Van der Willigen in dit nummer over de Centuriën.
Uit de recensie komt naar voren dat volgens Van der Willigen de Centuriën
op een groot,
heerlijk vrederijk uitlopen. Over de toekomst van Engeland waren de
Centuriën naar zijn mening niet duidelijk. Volgens Van der
Willigen was in de Centuriën voorspeld dat het Britse Imperium
teloor zou gaan. Hij constateerde dat dit proces reeds enige tijd aan de
gang was, maar dat hoefde niet noodzakelijkerwijs te betekenen dat
Engeland zelf ten onder zou gaan. Volgens Van der Willigen was in de Centuriën
een groot gevecht op zee voorspeld, waarin de Britse vloot zich
geducht zou weren en de vijand zou vermorzelen.
Samengevat wijst de recensie in Het Vaderland uit dat Van der
Willigen voor de nabije toekomst een weldadige vrede verwachtte, waarbij
hij aantekende dat het Britse Imperium zou verdwijnen. Uit niets blijkt
dat hij op basis van de Centuriën een grootschalig Europees
conflict verwachtte of een wereldoorlog. De
recensent was van mening dat het meinummer van de jaargang 1940 van Astrologische
Wereldschouw weer allerlei
interessants bevatte, een blijk van waardering die ook betrekking had op
het artikel in
dit nummer van Van der Willigen.
De
vooruitzichten voor Nederland
De boodschap van
Van der Willigen op basis van de Centuriën was dat binnen
afzienbare tijd dan wel een paar jaar een zeven maanden durende oorlog zou
woeden tussen
Duitsland en Frankrijk, waarbij Frankrijk uiteindelijk zou overwinnen en
aan Duitsland vrede zou opleggen, terwijl het Britse Imperium
langzamerhand zou verdwijnen.
Van der Willigen verwachtte geen
grootschalig Europees conflict, maar een bilateraal conflict dat in korte
tijd zou uitmonden in vrede. Hieruit kan worden afgeleid dat Nederland
volgens Van der Willigen neutraal zou blijven en niet betrokken zou
raken bij gevechtshandelingen of onder de oorlog te lijden
zou hebben. Dit perspectief werd ook geboden in de
analyse in het aprilnummer van de jaargang
1940 van Astrologische Wereldschouw van de horoscoop van Nederland.
In de recensie in Het Vaderland is de slotregel geciteerd van
deze analyse:
Is
waakzaamheid geboden en mogen wij de moeilijkheden en spanningen niet
onderschatten, vooral weer in de maand
april, verliest als rustige Hollanders in ieder geval uw
evenwicht niet, want voor Holland zijn de geruchten inderdaad
gevaarlijker en angstwekkender dan de feiten.
In het meinummer van de
jaargang 1940 van Astrologische Wereldschouw werd de horoscoop
van Mussolini besproken, wiens positie in mei 1940 aan een zijden
draadje zou hangen. In juni zou Hitler met nieuwe tegenvallers te maken
krijgen.
De vooruitzichten voor Nederland bleven volgens Astrologische
Wereldschouw onverminderd gunstig en kwamen in de rubriek Politieke
omstandigheden als volgt ter sprake:
Wij
kunnen nog steeds geen reden vinden om op onze voor Nederland
geruststellende woorden terug te komen. Men blijve dus kalm.
Van der
Willigens prognose in het meinummer van de jaargang 1940 van Astrologische
Wereldschouw dat een groot, heerlijk vrederijk op komst was, sloot
min of meer aan bij de prognose in de rubriek Politieke
omstandigheden.
In geen van beide
recensies in Het Vaderland is kritiek geleverd op de door Van der
Willigen geschetste vooruitzichten of de analyses en vooruitzichten,
beschreven in het artikel over de horoscoop van Nederland en de rubriek Politieke omstandigheden.
Bronmateriaal
|
Les
Prophéties...
(De Fontbrune, 1939)
|
De literatuurstudie die
aan dit artikel ten grondslag ligt heeft uitgewezen dat Van der Willigen in het aprilnummer van de jaargang 1940
van Astrologische
Wereldschouw zijn prognose heeft overgenomen uit hoofdstuk XV van
de vijfde druk van Les Prophéties de Maistre Michel Nostradamus - Expliquées
et commentées (Sarlat, 1939), geschreven door dr. De Fontbrune.[2]
Uit de titel van dit hoofdstuk blijkt dat De Fontbrune onder andere een Duitse invasie via
Zwitserland verwachtte, de
verwoesting van Genève, gevechten bij Chambéry, een verpletterende
overwinning van Franse troepen op Duitse troepen bij Poitiers.
In kwatrijn 08-34 zou volgens De Fontbrune zijn voorspeld dat Duitsland in Ulm een vredesverdrag
zou ondertekenen.
De
Fontbrune had kwatrijn 04-80 gekoppeld aan de Maginot-linie. De eerste
twee regels van dit kwatrijn (Pres du grand fleuve grand fosse
terre egeste / en quinze parts l'eau sera divisée) had hij in
modern-Frans als volgt weergegeven: Près du grand fleuve (le Rhin),
un grand retranchement sera creusé dans la terre - divisé en quinze
parties hydrographiques. Dit commentaar ging vergezeld van
een landkaartje, waarop te zien was dat de Maginot-linie, die volgens
dit kaartje afboog naar Luxemburg, in vijftien
stukken uiteenviel, waarbij de meeste scheidingen werden veroorzaakt
door rivieren.
De
Fontbrune had zich niet duidelijk uitgelaten over het jaar waarin het
Duitse leger Frankrijk zou binnenvallen. Wat hem betreft was de
periode 1941-1942 in het geding. Op grond van kwatrijn 02-39 verwachtte
hij de Duitsers Frankrijk een jaar na een door hem verwachte oorlog
tussen Duitsland en Italië zouden binnenvallen en dat de strijd die
daarop zou volgen zeven maanden zou duren.[3]
Uit de korte recensie in de avondeditie van Het Vaderland van
8 mei 1940 valt niet op te maken of Van der Willigen zijn verwachtingen
omtrent Engeland en het Britse Imperium heeft gebaseerd op De Fontbrunes
Les Propheties de Maistre Michel Nostradamus - Expliquées et
commentées.
De
lotgevallen van de Centuriën in Het Vaderland
|
Hoe zal deze
oorlog eindigen?
|
Het is niet ondenkbaar dat er
onder de lezers en lezeressen van Astrologische Wereldschouw
en Het Vaderland mensen zijn geweest die uit de artikelen van Van der Willigen
en de horoscoopanalyses hoop voor
de toekomst hebben geput en hebben gemeend dat Nostradamus gunstige
vooruitzichten had voorspeld voor Nederland voor 1940 en de jaren erna.
Concrete informatie hierover ontbreekt, zoals er ook informatie
ontbreekt over hoe hun gevoelens waren - en die van Van der Willigen c.s.
- toen Duitse troepen op 10 mei 1940 België, Luxemburg, Frankrijk en
Nederland binnenvielen. Ook De Fontbrune moet vreemd hebben opgekeken
toen Duitse troepen Frankrijk vanuit het noordoosten binnenvielen in
plaats van vanuit Zwitserland. Na de inval van Duitse troepen in
België, Frankrijk, Luxemburg en Nederland is in Het Vaderland
niet teruggekomen op de achterhaald gebleken prognoses van Van der
Willigen c.s. in Astrologische Wereldschouw. Het is mij niet
bekend hoe de redactie van Astrologische Wereldschouw aankeek
tegen de nieuwe, totaal onverwachte ontwikkelingen.
Een week na het begin van de Battle of Britain, de luchtgevechten boven Het Kanaal tussen de
Duitse Luftwaffe en de Britse Royal Air Force, werden in Het
Vaderland aan de hand van de Centuriën totaal andere
perspectieven geschetst. In de avondeditie van 18 juli 1940 werd
uitgebreid aandacht besteed aan de nationaal-socialistische brochure Hoe
zal deze oorlog eindigen? die begin april 1940 in Nederland in
omloop was gebracht. Volgens de recensent was deze brochure een
vertaling van een boek van dr. De Fontbrune en werd Nostradamus hierin
gepresenteerd als een betrouwbaar voorspeller, die onder andere de
opkomst had voorspeld van “een Groote, waarmee kennelijk Hitler
was bedoeld” en die ook had voorspeld dat voor Engeland een enorm debacle
dreigde. Hoe zal deze oorlog eindigen?, in aanvang bedoeld om de
Nederlandse bevolking voorafgaand aan de invasie te demoraliseren, werd
in de zomer van 1940 gebruikt om in Nederland eventueel verzet te
ontmoedigen door te verwijzen naar een door Nostradamus voorspeld succes
van Hitler in zijn strijd tegen Engeland.
Hoe zal deze oorlog eindigen? is de Nederlandse versie van een
Duitse propagandistische Nostradamustekst, geschreven in
november-december 1939 in opdracht van dr. Joseph Goebbels, minister in
nazi-Duitsland van Volksvoorlichting en Propaganda. Aan de hand van
gespecificeerde citaten - met pagina en originele Franse tekst - uit hoofdstuk XXII uit de
vijfde druk van De Fontbrune's Les Prophéties de Maistre Michel
Nostradamus - Expliquées et commentées is in deze brochure de op
handen zijnde ondergang van Engeland in het vooruitzicht gesteld. De
Fontbrune is er met naam en toenaam in genoemd en is gepresenteerd als
een beroemd Frans Centurie-onderzoeker die recentelijk een
treffende analyse had geschreven over de situatie in Europa. Uit de recensie in Het
Vaderland van 8 mei 1940 komt niet naar voren of Van der Willigen
zich ten tijde van het schrijven van zijn tweede artikel over de Centuriën
heeft verdiept in de inhoud van Hoe zal deze oorlog eindigen?
of er commentaar op heeft geleverd. In het artikel in Het Vaderland van
18 juli 1940 is over Van der Willigen en zijn artikelen met geen woord
gerept.
Enkele wetenswaardigheden
over het tijdschrift Astrologische
Wereldschouw
|
Astrologische
Wereldschouw
augustus 1940
|
Het eerste
nummer van het tijdschrift Astrologische Wereldschouw - maandblad
voor astrologie en aanverwante wetenschappen verscheen
in januari 1937. Astrologische wereldschouw stond onder redactie
van de astroloog Jac. J. Mieremet, geboren op 28 december 1905, ten
tijde van de oprichting woonachtig in de Van Gaesbekestraat 5 in Voorburg. In 1940 was de
redactie en administratie van Astrologische Wereldschouw gezeteld
in Den Haag aan de Van
Lansbergsestraat 110. Astrologische Wereldschouw werd toen
gedrukt door City drukkerij NV, Muzenstraat 3-5 in Den Haag.
Ieder nummer van Astrologische Wereldschouw werd geopend met een
astrologische beschouwing over de toestand in de wereld en de
vooruitzichten. Verder werden horoscopen besproken van landen, politici,
staatshoofden en leden van koninklijke huizen in binnen- en buitenland.
Ook stonden er astrologische voorspellingen in met betrekking tot
loterijen, kansspelen en het leven in het algemeen. Regelmatig, zo blijkt uit artikelen in het dagblad Het Vaderland,
is in Astrologische Wereldschouw aandacht besteed aan de
horoscopen van Hermann Goering, Adolf Hitler, koning Haakon van Noorwegen
en die van Eduard
Benesj, president van Tsjecho-Slowakije ten tijde van de Sudetencrisis, en de horoscopen van Engeland,
Nederland en de
Verenigde Staten.
De jaargang 1940 was de vierde jaargang van Astrologische Wereldschouw.
Uit het feit dat de jaargang 1946 de zesde jaargang was, kan worden
afgeleid dat op een zeker moment in de
oorlogsjaren de uitgave van Astrologische Wereldschouw is gestaakt, al of niet op last van de
bezettende autoriteiten. In augustus 1940 verscheen het achtste nummer
van de jaargang 1940.
In 1946 was Amsterdam de plaats van uitgifte van Astrologische
Wereldschouw; later werd het tijdschrift uitgegeven in Den Haag.
Mieremet was ook de schrijver van Met wie ben ik getrouwd? Cosmisch
huwelijkslief en -leed, uitgegeven in Den Haag in 1949, en Het
karakter van uw kind.
Als redacteur van Astrologische Wereldschouw werd Mieremet opgevolgd door de astroloog Ed Noordman, geboren op 16 november
1928, praktizerend astroloog vanaf 1959. Noordman zette het
tijdschrift voort onder de naam Toekomst, astrologisch en occult
maandblad en later onder de naam Astro-vizier, astrologisch
maandblad voor politiek en samenleving.
De
Meern, 17 december 2007
T.W.M. van Berkel Noten
-
Zie Historische kranten in
beeld. [tekst]
-
De Fontbrune-1939, p.176-189. De
naam Dr. de Fontbrune is het pseudoniem van dr. Max Pigeard de
Gurbert. [tekst]
-
De Fontbrune-1939, p.286-288.
Terzijde de opmerking dat De Fontbrune de Duitse inval een jaar ná
het volgens hem in kwatrijn 02-39 voorspelde Duits-Italiaanse
conflict verwachtte , terwijl in de eerste twee regels van dit
kwatrijn gezinspeeld is op een machtsstrijd tussen Duitsland,
Frankrijk en Spanje, één jaar vóór het "Italiaanse
conflict". [tekst]
|
