 |
vertaling-Vreede-1941
Servire, 1941
In 1941 bracht uitgeverij
Servire de eerste, volledige, Nederlandstalige editie van de Centuriën
op de
markt,
getiteld De profetieën van Nostradamus; op deze website
aangeduid als "de vertaling-Vreede-1941". De verkoopprijs was f
2,90.
De vertaler van de Centuriën, dr. mr. Hendrik Houwens Post, gebruikte evenals andere auteurs en
vertalers wier werk door Servire werd uitgegeven, een pseudoniem: mr. dr.
W.L. Vreede. De
naam Vreede kan zijn gekozen met het oog op de oorlogsomstandigheden in
1941.
Houwens Post werd geboren op 18 september 1904 in Surakarta en overleed op 1
september 1986 in Utrecht. Zijn ouders wilden hem een Europese opvoeding
geven. Van 1911
tot 1934 woonde en studeerde hij dan ook in Nederland. In maart 1929 behaalde Houwens Post het doctoraal in Romanistiek (Frans, Italiaans en vulgair
Latijn). Daarna was hij een aantal jaren werkzaam als leraar Frans.
In 1932 voltooide hij in het kader van zijn studie Romanistiek
zijn proefschrift, getiteld La société des nations de
l'abbé de Saint-Pierre.
In januari 1934 vertrok Houwens Post naar Nederlands-Oost-Indië,
waar hij in Surabaya ruim een jaar werkzaam was als leraar Frans. In
oktober 1936 keerde
hij terug naar Nederland om Indisch Recht te
studeren aan de Rijksuniversiteit te Utrecht. In juli 1940 behaalde hij
de meestertitel.
Vanwege de oorlog kon Houwens Post niet terugkeren naar
Nederlands-Oost-Indië. Van december 1940 tot juli 1956 was hij leraar
Frans aan het Gemeentelijk Gymnasium in Breda; daarna was hij tot 1974
Bijzonder Hoogleraar in de Portugese Taal en Portugese en Braziliaanse
Letterkunde aan de Rijksuniversiteit te Utrecht. Zijn interesse in
Portugees dateerde al uit 1921; vanaf 1938 bestudeerde hij
Portugese taal en literatuur.[1]
In 1982 schreef de Nederlandse journalist Adriaan van Dis in een artikel
over Nostradamus dat de vertaling-Vreede-1941 was gemaakt als reactie op
pro-Hitler Nostradamus-vertalingen die in Duitsland circuleerden.[2]
In de in 1987 door dr. B.N Teensma geschreven biografie van Houwens Post
staat hierover niets vermeld. Op pagina 11 van de vertaling-Vreede-1941
heeft Houwens Post verwezen naar een fotokopie van de
editie-Amsterdam-1668 van de Centuriën die bij menigeen in huis
was gekomen. Deze opmerking wordt op deze website opgevat als (a) een
verwijzing naar Nederland en (b) een indirecte verwijzing naar de
nationaalsocialistische brochure Hoe zal deze oorlog eindigen?,
die in april 1940 in omloop is gebracht en waarin staat dat de citaten
uit de Centuriën zijn ontleend aan een fotokopie van de
editie-Amsterdam-1668.
Met andere woorden: de vertaling-Vreede-1941 kan zijn bedoeld als een
reactie op Hoe zal deze oorlog eindigen?.
Twee opmerkingen in Teensma's biografie kunnen
in verband worden gebracht met motieven die ten grondslag kunnen hebben
gelegen aan het vertalen van de Centuriën. Deze opmerkingen
houden verband met paranormale ervaringen die Houwens Post heeft
meegemaakt.
De eerste ervaring heeft betrekking op de politieke ideeën van Houwens
Post. Toen Houwens Post in de jaren '30 de Borobodur in Yogjakarta
bezocht, kreeg hij een visioen waarin Boeddha hem opdroeg een "Eurosattva"
te worden, een profeet van het Europeanisme.[3]
Met het oog op de vertaling van de Centuriën als reactie op Hoe
zal deze oorlog eindigen?, kan
worden gezegd dat het Europa dat Houwens Post voor ogen stond een ander
Europa was dan het Europa, gedomineerd door Hitlers Groot-Duitsland.
De tweede opmerking heeft betrekking op de mogelijkheid van het bestaan
van reïncarnatie. Tijdens zijn eerste bezoek aan Lissabon in 1939, kwam
Houwens Post tot het inzicht dat hij in een vorig leven een 16e eeuwse
Portugees moest zijn geweest. In Lissabon herkende hij de kerken en
paleizen die in de 16e eeuw waren gebouwd en wist hij er meteen de weg.
Aldaar hoefde hij het Portugees niet te leren, om het te kunnen spreken
hoefde hij het zich slechts te herinneren.[4]
Misschien heeft het paranormale karakter van de Centuriën op een
of andere manier in het verlengde gelegen van deze ervaring.
Het is niet te achterhalen of het vervaardigen van de
vertaling-Vreede-1941 een initiatief was van Houwens Post of van iemand
anders, bijvoorbeeld Carolus Verhulst, eigenaar/directeur van uitgeverij
NV Servire in Den Haag, de uitgeverij waarbij de vertaling-Vreede-1941
is verschenen.
In de jaren '40 heeft Houwens Post ook een aantal filosofische en
politieke boeken geschreven:
-
Bergson, de
philosophie der intuïtie (Den Haag, 1940, filosofie)
-
Montesquieu en de
westersche geest (Den Haag,
1941, geschiedenis van de rechtswetenschappen)
-
Democratie op
kwalitatieve grondslag (Den Haag, 1945, politicologie)
De Meern, 2 oktober
2006
T.W.M. van Berkel
bijgewerkt op 10 augustus 2007
Noten
-
De
gegevens over de loopbaan en interesses van Houwens Post zijn
afkomstig uit de biografie die dr. B.N. Teensma in 1987 over Houwens Post
heeft geschreven. [tekst]
-
Van
Dis: Nostradamus - een profeet voor duistere tijden. In: NRC-Handelsblad,
Rotterdam, 19 februari 1982. [tekst]
-
Teensma, p.2. [tekst]
-
Teensma, p.3. [tekst]
|
