NOSTRADAMUS, ASTROLOGIE EN DE BIJBEL
substudie "Tweede wereldoorlog"
Nostradamus or the future foretold (2e, gewijzigde druk)
(J. Laver, Harmondsworth, 1952)
- T.W.M. van Berkel -

Index TWEEDE WERELDOORLOG

English version

Samenstelling
Exclusief de pagina's met informatie over het fonds van Penguin Books telt de tweede druk van Nostradamus or the future foretold 265 pagina's, tien pagina's meer dan de eerste druk. In beide uitgaven is de tekst op dezelfde manier ingedeeld in hoofdstukken. In de tweede druk zijn de hoofdstukken genummerd met Arabische cijfers in plaats van Romeinse cijfers. De titels in de tweede druk van twee paragrafen in de bibliografie wijken enigszins af van die in de eerste druk.

• Prologue
• hdst. 1: Nostradamus the Physician
• hdst. 2: Nostradamus the Prophet
• hdst. 3: The House of the Seven
• hdst. 4: The House of Bourbon
• hdst. 5: Nostradamus and the History of England
• hdst. 6: Nostradamus and the French Revolution
• hdst. 7: Nostradamus and Napoleon I

• hdst. 8: The Restoration that was and the Restoration that wasn't

• hdst. 9: To the End of the World
• Epilogue
• Appendix: The Prophecy of Olivarius and the "Prophétie d'Orval"
• Bibliography: Principal Early Editions of the "Centuries" of Nostradamus; Principal Commentators on Nostradamus; Other Works Consulted

In de tweede druk van Nostradamus or the future foretold staan geen illustraties. Het portret van Nostradamus dat in de eerste druk voorafging aan de titelpagina, is in de tweede druk niet opgenomen.
Evenals op de titelpagina van de eerste druk staat op de titelpagina van de tweede druk een uitspraak van Napoleon III over de Centuriën: Ça épouvante et énerve l'imagination. De Legis Cautio, de waarschuwing aan het adres van domme critici, in sommige edities van de Centuriën een ongenummerd kwatrijn dat na kwatrijn 06-99 volgt en in andere een ongenummerd kwatrijn tussen Centurie 06 en Centurie 07, is wel afgedrukt op de titelpagina van de eerste druk, maar niet op die van de tweede druk.

De werkwijze van Laver
In het artikel over de eerste druk van Nostradamus or the future foretold is geschreven dat Laver aan elk kwatrijn dat hij had besproken, één gebeurtenis had gekoppeld. Hij koppelde een kwatrijn aan een gebeurtenis als de inhoud van dat kwatrijn er overeenkomsten mee vertoonde, bij voorkeur door concrete aanwijzingen als persoonsnamen, plaatsnamen en jaartallen. Het is niet altijd duidelijk welke kwatrijnen Laver zelf heeft gekoppeld aan een bepaalde gebeurtenis en welke koppelingen hij heeft ontleend aan de commentaren van Centurie-onderzoekers als Bareste, D.D., Dr. de Fontbrune, Le Pelletier, Du Vignois en Ward.
De kanttekening die bij een werkwijze als die van Laver kan worden geplaatst, is dat er geen enkele garantie is dat deze werkwijze leidt tot een uitleg die overeenkomt met de bedoeling van de samensteller van de kwatrijnen. Verder kunnen we niet anders dan hopen dat Laver bij het onderzoek van het verleden geen gebeurtenissen over het hoofd heeft gezien en dat er in de toekomst geen gebeurtenissen zijn die beter beantwoorden aan de inhoud van een reeds vervuld kwatrijn dan de gebeurtenis die eraan is gekoppeld.
Lavers werkwijze bij het leveren van commentaar op de kwatrijnen en het koppelen van kwatrijnen aan gebeurtenissen is in de loop der jaren niet veranderd. Ook in de tweede druk heeft hij aan elk besproken kwatrijn één gebeurtenis gekoppeld met overeenkomsten als criterium, bij voorkeur door concrete aanwijzingen als persoonsnamen, plaatsnamen en jaartallen, tussen de inhoud van een kwatrijn en een gebeurtenis.
Vergelijking van de bibliografieën in de eerste en de tweede druk wijst uit dat Laver voor de tweede druk drie extra publicaties over Nostradamus en de Centuriën heeft geraadpleegd: Nostradamus (H.I. Woolf, Londen, 1944); Nostradamus, ses prophéties 1948-2023 (E. Ruir, Parijs, 1947) en Nostradamus, sa famille, son secret (R. Busquet, Parijs, 1950). In het hoofdstuk To the end of the world heeft hij verwezen naar een koppeling door dr. De Fontbrune van kwatrijn 04-61 aan maarschalk Pétain, gepubliceerd op 22 juli 1950 in een artikel in Ici Paris.
Het bijzondere aan de tweede druk van Nostradamus or the future foretold is dat Laver er een aantal commentaarsuggesties in heeft opgenomen van mensen die hem hadden benaderd over Nostradamus en de Centuriën. In de meeste gevallen staan deze suggesties in voetnoten; in een enkel geval heeft Laver een suggestie opgenomen in zijn tekst. Ze versterken de commentaren die Laver in de eerste druk heeft geleverd. De vraag rijst of Laver in de tijd tussen de eerste en tweede druk ook suggesties aangereikt heeft gekregen commentaren te herzien. In het voorwoord van de tweede druk is over het verwerken van suggesties niets vermeld. Dit voorwoord is zonder veranderingen of toevoegingen overgenomen uit de eerste druk.

De Tweede Wereldoorlog
De eerste druk van Nostradamus or the future foretold dateert uit 1942. De oorlog was in volle gang en had inmiddels de omvang van een wereldoorlog gekregen. Het Duitse leger was in juni 1941 Rusland binnengevallen. De Japanse luchtmacht had in december 1941 de Amerikaanse marinebasis Pearl Harbour gebombardeerd. In hoofdstuk IX had Laver geschreven dat een boek als Nostradamus or the future foretold niet compleet zou zijn zonder een poging kwatrijnen te koppelen aan eigentijdse gebeurtenissen en aan gebeurtenissen in de nabije toekomst.[2] Het leggen van deze koppelingen werd volgens hem bemoeilijkt door de vage inhoud van een aantal kwatrijnen en vertaalproblemen. Niettemin besprak hij koppelingen tussen 33 kwatrijnen en gebeurtenissen die in de eerste oorlogsjaren hadden plaatsgevonden, eraan vooraf waren gegaan of in de nabije toekomst zouden plaatsvinden. Op grond van de kwatrijnen 02-89 en 05-78 verwachtte Laver dat Hitler en Mussolini niet voor lange tijd aan de macht zouden blijven. In de kwatrijnen 06-31, 06-68 en 08-47 was volgens hem voorspeld dat er een opstand tegen Mussolini zou uitbreken. Wat uit het commentaar van Laver niet naar voren kwam, was wanneer de regimes van Hitler en Mussolini ten einde zouden lopen.[3]
De tweede druk van Nostradamus or the future foretold verscheen zeven jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog. Volgens het colofon had Laver de tekst van de eerste druk herzien en geactualiseerd. De Tweede Wereldoorlog kwam ter sprake in hetzelfde hoofdstuk als in de eerste druk: hoofdstuk 9, getiteld To the end of the world. Grote delen van de tekst van de verwachtingen over het oorlogsverloop die Laver ten tijde van de eerste druk had, keren in de tweede druk onveranderd terug. Anders gezegd: teksten die in de eerste druk betrekking hadden op de toekomst, hebben in de tweede druk zonder ook maar één enkele verandering betrekking op het verleden. Ten tijde van de eerste druk was het bijvoorbeeld de vraag hoe lang Hitler en Mussolini aan de macht zouden blijven. Volgens Laver, die zich beriep op kwatrijn 05-78, zou dat niet lang meer zijn. Ten tijde van de tweede druk was hun macht reeds jaren tevoren gebroken. In beide drukken staat dezelfde tekst:

In zijn verhandeling over de onzinnigheid van de commentaren van Franse Centurie-onderzoekers die dateerden uit de jaren na de Eerste Wereldoorlog heeft Laver op pagina 221 de foutieve vermelding in de eerste druk op pagina 214 dat Melanie Calvat, de herderin van La Salette, in de twintigste eeuw leefde, rechtgezet.
In de tweede druk heeft Laver niet aangegeven welke verwachtingen die hij in 1942 had ten aanzien van het verloop van de oorlog waren uitgekomen en welke niet. Kwatrijn 08-47, in de eerste druk gekoppeld aan een verwachte samenzwering waarbij Duitsers zouden worden vermoord, is in de tweede druk niet behandeld. Kennelijk heeft Laver dit kwatrijn buiten beschouwing gelaten omdat hij van mening was dat de gebeurtenissen die hij had verwacht, zich niet hadden voorgedaan.
Nieuw in de tweede druk was de bespreking van kwatrijn 04-61. Uit een artikel van dr. De Fontbrune, gepubliceerd op 22 juli 1950 in Ici Paris, had Laver de koppeling van dit kwatrijn aan het wegvoeren door de Duitsers op 6 april 1944 van de Franse maarschalk Pétain overgenomen.[4] Ook de bespreking van kwatrijn 09-16 was nieuw. Laver nam hierin de koppeling van dit kwatrijn aan Franco en Rivera over van een zekere W.G. Campbell, die hem erop attent had gemaakt.[5] 
In twee gevallen luidt Lavers commentaar in hoofdstuk 9 in de tweede druk van Nostradamus or the future foretold anders dan in de eerste druk. In de eerste druk had Laver op grond van kwatrijn 06-68 de verwachting uitgesproken dat de val van de As-mogendheden zou kunnen worden ingeluid door een opstand tegen Mussolini. In de tweede druk koppelde hij dit kwatrijn aan de poging van Badoglio de oorlog tot een einde te brengen en Mussolini's gewelddadige reactie hierop, zoals hij het omschreef.[6] Het is niet duidelijk waarom Laver dit kwatrijn niet heeft gekoppeld aan de afzetting van Mussolini door de Grote Fascistische Raad in de nacht van 24 op 25 juli 1943. Een verklaring hiervoor kan zijn dat hij aansluitend op de bespreking van kwatrijn 06-68 een koppeling legde tussen de derde en vierde regel van kwatrijn 06-31 en de executie van graaf Galeazzo Ciano, één van de sleutelfiguren in de regering van Mussolini, die samen met anderen zijn val in juli 1943 had bewerkstelligd. In de tweede druk heeft Laver het commentaar met betrekking tot Ciano's executie ingevoegd in de oorspronkelijke tekst. In de eerste druk was het de Italiaanse koning die executies zou uitvoeren.

In de tweede druk van Nostradamus or the future foretold heeft Laver een aantal van zijn commentaren aangescherpt met opmerkingen van derden. Zo scherpte zijn commentaar op kwatrijn 01-47, dat hij had gekoppeld aan de Volkenbond, aan met een vertaalsuggestie van een zekere James A.A. Porteous.[7] Zijn commentaar op de Hister-kwatrijnen (de kwatrijnen 02-29, 04-68 en 05-29) scherpte hij aan met de opmerking van een zekere Vincent Pautin dat Nostradamus het woord Hister had geschreven met een lange S, waardoor volgens Pautin de overeenkomst met de naam Hitler nog treffender werd.[8] Over kwatrijn 04-68, één van de Hister-kwatrijnen, gekoppeld aan Hitler én Mussolini, had Laver in de eerste druk van Nostradamus or the future foretold geschreven dat hij de eerste regel (En lieu bien proche non esloigné de Venus / In a place not far removed from Venus) niet kon uitleggen. Deze opmerking stond ook in de tweede druk, maar ging vergezeld van een voetnoot waarin hij de suggestie van een zekere W. Dawson Sadler aanhaalde dat Venus moest worden gelezen als Venice, Venetië, en de woorden lieu bien proche als een verwijzing naar de ontmoeting tussen Hitler en Mussolini in de dichtbij gelegen Brennerpas.[9] 
Laver heeft zijn uitspraken over de Tweede Wereldoorlog voor het overgrote deel gehandhaafd. Uit het verloop van de oorlog heeft hij de opkomst van Franco en Rivera naar voren gehaald en de gevangenneming in augustus 1944 van Pétain en verwezen naar Badoglio en de executie van Ciano. Of hij heeft gezocht naar kwatrijnen waarvan de inhoud in meerdere of mindere mate overeenkwam met bijvoorbeeld de Holocaust, de veldslagen in Noord-Afrika en het verloop van de oorlog in de Sovjet-Unie, de invasie van de Geallieerden op 6 juni 1944 (D-Day) of de atoombommen die de Amerikanen in augustus 1945 op Hiroshima en Nagasaki wierpen, is niet duidelijk.

De Meern, 11 mei 2007
T.W.M. van Berkel

Noten

1. Van Berkel: 
   - Nostradamus or the future foretold (J. Laver, Londen, 1942)
   - Informatie over J. Laver. [tekst]

2. Laver-1942, p.214. [tekst]

3. Laver-1942, p.223. [tekst]

4. Laver-1942, p.231. [tekst] 

5. Laver-1952, p.223. [tekst]

6. Laver-1942, p.223; Laver-1952, p.232. [tekst] 

7. Laver-1952, p.222. [tekst]

8. Laver-1952, p.225. [tekst]

9. Laver-1942, p.218-219; Laver-1952, p.226-227. [tekst]

10. Het heeft er veel van weg dat deze derde editie een ongewijzigde herdruk is van de tweede editie. [tekst]