NOSTRADAMUS, ASTROLOGIE EN DE BIJBEL
substudie "Tweede wereldoorlog"
Nostra Damur - Über ältere und älteste Ausgaben der "Prophéties"
(K.E. Krafft, Frankfurt am Main, 1940)
- T.W.M. van Berkel -

Het tijdschrift Nostra Damur
De Zwitserse astroloog/statisticus en Centurie-onderzoeker Karl Ernst Krafft (Basel, 10 mei 1900 - Buchenwald, 8 januari 1945), die vanaf eind 1939 betrokken was bij het vervaardigen van nationaalsocialistische propaganda, gebaseerd op de Centuriën, heeft in 1940 in eigen beheer een serie kaarten met commentaren op Centurie-kwatrijnen uitgegeven en een tijdschrift, getiteld Nostra Damur.
Nostra Damur is gedrukt bij Fotokopist GmbH in Frankfurt am Main, waarbij in 1940 ook Les Prophéties de maistre Michel Nostradamus - Bildgetreuer, vergrößerter Abdruck einer Ausgabe der "Prophéties", erschienen bei Benoist Rigaud unter dem Datum 1568 was verschenen, een door het Reichssicherheitshauptamt gefinancierde fotokopie van een editie-B.Rigaud-1568 van de Centuriën, en Kraffts Einführung zu den "Prophéties de Maistre Michel Nostradamus", de bijlage bij deze fotokopie.[1] 
De Engelsman Ellic Howe, die veel baanbrekend onderzoek heeft gedaan naar de rol van astrologie in nazi-Duitsland en naar het leven en werk van Krafft, heeft over Nostra Damur geschreven dat Krafft het plan had opgevat om materiaal dat door het Reichssicherheitshauptamt uit de Einführung zu den "Prophéties de Maistre Michel Nostradamus" was geschrapt, alsnog te publiceren. Om de drukkosten zo laag mogelijk te houden, schreef hij zelf de tekst van de artikelen op litho's, die voor het drukken konden worden gebruikt. Degenen die een exemplaar van Les Prophéties de maistre Michel Nostradamus - Bildgetreuer, vergrößerter Abdruck einer Ausgabe der "Prophéties", erschienen bei Benoist Rigaud unter dem Datum 1568 hadden gekocht, zouden de eerste drie nummers van Nostra Damur gratis toegezonden krijgen.[2]
Voor zover bekend heeft Krafft in de periode 1940-1941 in totaal drie nummers van Nostra Damur geschreven. Als gevolg van beperkende maatregelen die in Duitsland in 1941 aan drukkers werden opgelegd, is het derde nummer niet gedrukt.[3] Uiteindelijk is het nooit verschenen omdat Krafft in juni 1941 werd gearresteerd in het kader van de Aktion-Hess, een razzia in Duitsland onder astrologen en occultisten als gevolg van de vlucht in mei 1941 van Rudolf Hess, Hitlers plaatsvervanger, naar Engeland; tot aan zijn dood in 1945 heeft Krafft in gevangenschap verkeerd.  
Naar mijn mening is Nostra Damur - Über ältere und älteste Ausgaben der "Prophéties" het tweede nummer van Nostra Damur geweest met een paginanummering die doorliep vanaf pagina 1 van het eerste nummer. In de koptekst van Nostra Damur - Über ältere und älteste Ausgaben der "Prophéties" staat geen jaargang of nummer vermeld. De 16 pagina's die Nostra Damur - Über ältere und älteste Ausgaben der "Prophéties" telt, zijn genummerd van 17 tot en met 32. De tabel op de pagina's 20 en 21 is voorzien van de initialen K.E.K. en de aanduiding Nov. 1940. In het colofon op pagina 32 staat de datum 8 november 1940. Uit noot 2 op pagina 30 blijkt bovendien dat in het eerste nummer aandacht is besteed aan De Chavigny's Ianus Gallicus.[4] 
Nostra Damur - Über ältere und älteste Ausgaben der "Prophéties" had blijkens het colofon op pagina 32 een oplage van 600 exemplaren.[5] Net als Les Prophéties de maistre Michel Nostradamus - Bildgetreuer, vergrößerter Abdruck einer Ausgabe der "Prophéties", erschienen bei Benoist Rigaud unter dem Datum 1568 en Kraffts Einführung zu den "Prophéties de Maistre Michel Nostradamus" was Nostra Damur niet in de boekhandel verkrijgbaar. Zij die een exemplaar hadden gekocht van Les Prophéties de maistre Michel Nostradamus - Bildgetreuer, vergrößerter Abdruck einer Ausgabe der "Prophéties", erschienen bei Benoist Rigaud unter dem Datum 1568 ontvingen een gratis exemplaar van Nostra Damur. Anderen moesten RM 1.80 betalen voor het eerste exemplaar van Nostra Damur en RM 0.60 voor ieder volgend exemplaar. Een bijdrage in de verzendkosten werd op prijs gesteld. 
Nostra Damur - Über ältere und älteste Ausgaben der "Prophéties" werd afgesloten met een vooruitblik op de inhoud van het volgende nummer van Nostra Damur. De titels van de artikelen die op stapel stonden, luidden: War Nostradamus ein Prophet - Eine kritisch-wissenschaftlichen Untersuchung; Erfüllungen im Zeichen der Großen Konjunktion 1940; Der Nachlass von Nostradamus; Anregungen für die Deutung ausgewählter Vierzeiler; Kleine Mitteilungen; Briefkasten.

De inhoud van Über ältere und älteste Ausgaben der "Prophéties"
Nostra Damur - Über ältere und älteste Ausgaben der "Prophéties" is een tijdschrift van 16 pagina's in octo-formaat. Het bevat één artikel, Über ältere und älteste Ausgaben der "Prophéties", dat in ongetitelde gedeelten uiteenvalt. Op de pagina's 20 en 21 staat een stamboom van de oudere uitgaven van de Centuriën en de belangrijkste kopieën ervan in de negentiende en twintigste eeuw. Les Prophéties de maistre Michel Nostradamus - Bildgetreuer, vergrößerter Abdruck einer Ausgabe der "Prophéties", erschienen bei Benoist Rigaud unter dem Datum 1568 was in deze stamboom aangeduid met Frankfurt a/M 1940 - Fotokopie. Op pagina 26 staat een afbeelding van de omslag van een editie-Du Rosne-1557 van de Centuriën; op pagina 29 staat een afbeelding van de omslag van de editie-Pierre Menier-1589 van de Centuriën en op pagina 30 staat een afbeelding van de omslag van de editie-Charles Roger-1589 van de Centuriën.
In de inleidende alinea van Über ältere und älteste Ausgaben der "Prophéties" schrijft Krafft dat het regelmatig voorkomt dat schrijvers informatie overnemen uit publicaties van tijdgenoten of voorgangers, zonder zich ervan bewust te zijn dat deze tijdgenoten of voorgangers die informatie uit de tweede of derde hand hadden verkregen en niet hadden gecontroleerd. Von Klinckowstroem bijvoorbeeld had in Die ältesten Ausgaben der “Propheties” des Nostradamus, ein Beitrag zur Nostradamus Bibliographie, gepubliceerd in 1913 in het Zeitschrift für Bücherfreunde (Leipzig) geschreven dat alle bibliografen het erover eens waren dat Nostradamus het eerste deel van de Centuriën met daarin de centuriën 01 t/m 07, in 1555 had uitgegeven en het tweede deel, met daarin de centuriën 08 t/m 10, in 1558. Hiertegen bracht Krafft in dat volgens de Franse Centurie-onderzoeker Eugène Bareste de eerste uitgave van de Centuriën, gedrukt bij Macé Bonhomme in Lyon op 4 mei 1555, uit 48 pagina's bestond met daarin de centuriën 01 t/m 03 en 53 kwatrijnen uit centurie 04. Voor Krafft vormde dit reden om, voortbordurend op het artikel van Von Klinckowstroem, zelf onderzoek te doen naar de ontstaansgeschiedenis van de Centuriën.
Krafft heeft de oudere en oudste edities van de Centuriën in vijf groepen ingedeeld: de vroege deeluitgaven (Lyon-1555 [3 1/2 centurie], Lyon-1557, Parijs-1650, Parijs-1588, Parijs-1589 en Antwerpen-1590 [elk 6 1/2 centurie]); de eerste volledige uitgave (Lyon-1568); nadrukken van de uitgave Lyon-1568, soms geantedateerd (1566), soms ongedateerd; de vanaf 1605 in Troyes uitgegeven edities en ten slotte de Frans-Hollandse uitgaven (Lyon-1644, Rouen-1649 en -1650, Leiden-1650, Amsterdam-1667 en -1668). Edities uit deze groepen zijn gebruikt voor latere nieuwe uitgaven van de Centuriën. 
Volgens Krafft is de editie-B.Rigaud-1568 waarvan in 1940 in Frankfurt am Main een fotokopie is vervaardigd, die is uitgebracht onder de titel Les Prophéties de maistre Michel Nostradamus - Bildgetreuer, vergrößerter Abdruck einer Ausgabe der "Prophéties", erschienen bei Benoist Rigaud unter dem Datum 1568, de échte editie van de Centuriën, de editio princeps. Deze editie zou namelijk minder zetfouten bevatten dan de edities die in 1555 en 1557 in Lyon waren verschenen. 
Krafft heeft ook beschreven hoe men in tot in de eerste helft van de zeventiende eeuw uitgiftejaren vervalste, met als meest spraakmakend voorbeeld de editie-P.Rigaud-1610/15. In een poging de concurrentiestrijd met de uitgevers in Troyes te winnen, liet Rigaud die editie voorzien van het jaartal 1566, het jaartal waarin Nostradamus was overleden. Andere uitgevers verwezen naar niet-bestaande edities.
Al met al komt Krafft tot de conclusie dat de editie-Bonhomme-1555 de eerste editie was van de Centuriën, gevolgd door de editie-Du Rosne-1557 met 40 kwatrijnen in centurie 07. Daarna volgde de editie-B.Rigaud-1568, door Krafft beschouwd als de editio princeps. 
Krafft hield het bestaan van een uitgave-Avignon-1555 die zeven centuriën zou hebben bevat, voor onmogelijk. Hij beriep zich hierbij op onder andere de opmerking van De Chavigny in Ianus Gallicus dat tot aan de zomer van 1589 vijf tot zes edities van de Centuriën waren verschenen. In dit aantal was geen ruimte voor een editie-Avignon-1555.

Het karakter van Nostra Damur
Howe heeft Nostra Damur bestempeld als een wetenschappelijk werk, met nauwgezette verhandelingen over de ontstaansgeschiedenis van de Centuriën.[6] Of deze kwalificatie voor alle nummers van Nostra Damur geldt, is voor mij een vraag. In Über ältere und älteste Ausgaben der "Prophéties" staat geen enkele propagandistische toespeling op Hitler, het nationaalsocialisme, het verloop van de oorlog in Europa die in 1939 was uitgebroken of de rol die voor Duitsland in de toekomst in Europa was weggelegd. Über ältere und älteste Ausgaben der "Prophéties" gaat louter en alleen over de ontstaansgeschiedenis van de Centurie-uitgaven en laat Krafft zien in zijn hoedanigheid van onderzoeker. Krafft is echter ook iemand geweest die ervan overtuigd was dat Nostradamus de opkomst in 1933 van Groot-Duitsland had voorzien, het uitbreken in 1939 van de oorlog en de Duitse inval in mei 1940 in België, Frankrijk en Nederland. Daarnaast koesterde Krafft sympathie voor het politieke klimaat in Duitsland, waarvan hij dacht dat het recht zou doen aan experts als hijzelf, die de astrologie tot een wetenschappelijk niveau wilden verheffen. Ten slotte moet worden opgemerkt dat Krafft niet heeft geaarzeld de Centuriën voor psychologische oorlogvoering te gebruiken.
Het rondschrijven waarin Krafft aankondigde dat de uitgave van nummer 3 van Nostra Damur nog lang op zich zou laten wachten, dateert uit mei 1941.[7] De tekst van nummer 3 van Nostra Damur is voor zover ik kan nagaan geschreven tussen november 1940 en mei 1941. De vraag is welke gebeurtenissen Krafft voor ogen stonden bij het schrijven van Erfüllungen im Zeichen der Großen Konjunktion 1940, welke kwatrijnen hij had geselecteerd voor het schrijven van het artikel Anregungen für die Deutung ausgewählter Vierzeiler en of hij in deze artikelen teksten had verwerkt, afkomstig uit zijn propagandistische publicaties, te weten de Einführung... of Nostradamus sieht die Zukunft Europas. 

Dankbetuiging
De schrijver spreekt zijn dank uit aan Wilhelm Zannoth voor het toezenden van een PDF-kopie en een transcript van Nostra Damur - Über ältere und älteste Ausgaben der "Prophéties".

De Meern, 21 december 2009,
T.W.M. van Berkel

Noten