NOSTRADAMUS, ASTROLOGIE EN DE BIJBEL
substudie "Tweede wereldoorlog"
Mysterie 14/18 - de Eerste Wereldoorlog onverklaard (R. Heijster, Tielt, 2000 [1999])
- T.W.M. van Berkel -

Mysterie 14/18 - De Eerste Wereldoorlog onverklaard (Richard Heijster, 2000 [1999])
De Nederlandse historicus Richard Heijster (Den Haag, 1958) heeft over de Eerste Wereldoorlog drie boeken geschreven: Verdun, breuklijn der beschaving (1994), Ieper 14/18 (1998) en Mysterie 14/18 - De Eerste Wereldoorlog onverklaard (1999). 
Heijster kreeg rond zijn 16e jaar interesse in de Eerste Wereldoorlog en ging voorwerpen en foto's uit die tijd verzamelen. Hij bleek een bijzondere gevoelsmatige band te hebben met foto's van loopgraven. De boeken over de Eerste Wereldoorlog die hij in 1994 en 1998 heeft geschreven, zijn historisch van aard. Zijn ervaringen op het voormalige slagveld van Verdun waren de aanleiding tot het schrijven van Mysterie 14/18, waarin Heijster beschrijft dat er meer is dan wat meestal als normaal wordt beschouwd.
Mysterie 14/18 bestaat uit twee gedeelten. In deel 1 (De aangekondigde dood) besteedt Heijster aandacht aan onder andere de profetische kalender in de piramide van Cheops en de Profetieën van Nostradamus, waarin volgens hem de Eerste Wereldoorlog is voorspeld. Paus Pius X en Charles Taze Russel, de leider van de Millennial Dawners, de latere Jehovah's Getuigen, hebben volgens Heijster de Eerste Wereldoorlog voorvoeld. Verder staan in deel 1 beschrijvingen van geheimzinnige aspecten rond een aantal gebeurtenissen die zich in de jaren 1914/18 hebben voorgedaan. In deel 2 (De oorlog die niet eindigde) beschrijft Heijster zijn bijzondere ervaringen aangaande de Eerste Wereldoorlog en verhalen van mensen die zich op de voormalige slagvelden bewust waren van een bijzondere sfeer. Zij vertellen bijvoorbeeld dat zij zich op volkomen verlaten plekken bespied hebben gevoeld of het gevoel hadden niet welkom te zijn. Sommigen hebben soldaten waargenomen die destijds waren gesneuveld. Ook reïncarnatie komt ter sprake. Heijster schrijft dat hij zichzelf niet tot de grote experts op het gebied van paranormale zaken rekent en niet alles kan verklaren. Hij laat het oordeel over de verhalen over aan zijn lezers.
Mysterie 14/18 is afgesloten met een notenoverzicht, waarin Heijster verwijst naar geraadpleegde literatuur en gevoerde correspondentie, en met registers van plaatsnamen, personen en begrippen.

Heijster over Nostradamus
Hoofdstuk 2 in deel 1 van Mysterie 14/18 is getiteld Nostradamus en bestaat uit een beknopte beschrijving van Nostradamus en de Centuriën en een bespreking van kwatrijnen in relatie met de Eerste Wereldoorlog. 
Heijster schrijft dat Nostradamus geneeskunde studeerde aan de universiteit van Montpellier, een bekwaam en gewaardeerd arts was en in 1555 een boek uitbracht met toekomstvoorspellingen. Volgens de overlevering, aldus Heijster, stond Nostradamus in direct contact met "de Geest der Eeuwen", waardoor hij in de toekomst kon kijken. Nostradamus legde zijn voorspellingen vast in kwatrijnen in volgens Heijster ontoegankelijke orakeltaal; hij versluierde zijn boodschap vanwege angst voor vervolging door bijvoorbeeld de Inquisitie. Hiermee voorkwam Nostradamus dat de inhoud van zijn voorspellingen bekend werd bij de massa; wellicht maakte hij een bewuste keuze om te schrijven voor een select gezelschap van ingewijden. Hij leefde in een tijd waarin schrijvers hun lezers graag literaire raadseltjes opgaven.
Heijster schrijft dat de Centuriën uit 944 kwatrijnen bestaan, verdeeld over negen centuriën van honderd kwatrijnen en één centurie (centurie 7) van 44 kwatrijnen. De kwatrijnen lopen van 1555 tot 3797, waarin het Duizendjarig Vredesrijk moet beginnen. Commentaarschrijvers, zo constateert hij, leggen de Centuriën ieder op hun eigen wijze uit.
Heijster schrijft dat in de kwatrijnen data staan waarop bepaalde gebeurtenissen zich zullen voordoen en personen zijn aangeduid die belangrijk zijn voor de loop van de geschiedenis. Napoleon Bonaparte is aangeduid met de woorden ne Apollyon (de vernietiger); Hitler met Hister en Goebbels met le Boiteux (de manke).
Als bewijs voor het in de Centuriën voorspeld zijn van de Eerste Wereldoorlog beschrijft Heijster het commentaar van dr. N. Alexander Centurio in De profetieën van Nostradamus (Utrecht, 1981) op de kwatrijnen 02-57, 02-75, 02-100 en 04-99.[1] Verder stipt hij koppelingen aan tussen een aantal kwatrijnen en de inval in België, de inspanningen van Duitsland om Engeland op de knieën te krijgen, de revolutie in Rusland en de dood van de Romanovdynastie, het geallieerde eindoffensief over Saint-Quentin, de vlucht van de Duitse keizer, Duitse troepen die zich keren tegen rebellerende Duitse legereenheden en het feit dat Oostenrijk na de Eerste Wereldoorlog niet werd opgenomen in de Volkenbond. Hij sluit het hoofdstuk over Nostradamus af met de opmerking dat met enige goede wil nog meer voorspellingen over de Eerste Wereldoorlog in de kwatrijnen kunnen worden teruggevonden en stelt de retorische vraag of de Duitse occultist Max Dessoir gelijk had toen hij in 1917 schreef dat het wonder van Nostradamus niet zijn tekst is, maar de uitlegkunst van hen die zijn tekst verklaren.

De publicaties over Nostradamus en de Centuriën waarnaar Heijster heeft verwezen, zijn:

• Centurio, dr. N. Alexander: De profetieën van Nostradamus. Utrecht, 1981.

• Fontbrune, De: Les prophéties de Nostradamus dévoilées. Parijs, z.j.

• Vreede, W.L.: De profetieën van Nostradamus. Amsterdam, 1979.

Kanttekeningen bij Mysterie 14/18
Heijster wekt de indruk alsof de uitgave van de Centuriën die als uitgiftejaartal het jaar 1555 draagt, compleet is. Deze uitgave bevat slechts het Voorwoord, gericht aan César, en de kwatrijnen 01-01 t/m 04-53. Het aantal van 944 kwatrijnen dat hij noemt, is gebaseerd op het aantal kwatrijnen exclusief de Legis Cautio in W.L. Vreede's De profetieën van Nostradamus, waarvoor als brontekst onder andere een fotokopie van de editie-Amsterdam-1668 is gebruikt die in 1938 is uitgegeven.[2] 
Op de achterkant van Mysterie 14/18 is vermeld dat Heijster diverse bronnen heeft onderzocht en beschreven. Uit Mysterie 14/18 blijkt niet of Heijster de Centuriën heeft onderzocht. Hij heeft een commentaar van Centurio beschreven dat dateert uit 1968 en in 1981 in het Nederlands is vertaald.
Vrijwel alle informatie in Mysterie 14/18 over Nostradamus en de Centuriën is afkomstig uit Centurio-1981-NL, ook het "in direct contact staan met de Geest der Eeuwen", de beknopte verwijzingen naar andere voorspellingen met betrekking tot de Eerste Wereldoorlog, de Russische revolutie in 1917, de opstand in Duitsland in 1918, het niet opgenomen worden van Oostenrijk in de Volkenbond en de aanduidingen voor Napoleon Bonaparte en Goebbels. Bij de aanduiding ne Apollyon voor Napoleon Bonaparte moet worden opgemerkt dat deze aanduiding niet in de Centuriën staat, maar in het commentaar van Centurio op kwatrijn 01-76 en door hem ten onrechte is opgenomen in een overzicht van aanduidingen die Nostradamus in de kwatrijnen heeft gebruikt.[3] Het anagram Hister voor Hitler kan niet op de boeken van Centurio of De Fontbrune worden teruggevoerd. Centurio houdt als anagram Hadrie aan; De Fontbrune schrijft niets over een verwijzing naar Hitler door middel van een anagram.
De opmerking over het presenteren van literaire raadseltjes met als nevendoel het slechts voor ingewijden mogelijk te maken de voorspellingen te begrijpen, vertoont veel overeenkomsten met opmerkingen van dr. W.H.C. Tenhaeff in Oorlogsvoorspellingen.[4]
Heijster beschrijft Centurio's commentaren op de kwatrijnen 02-57, 02-75, 02-100 en 04-99 en somt een aantal kernpunten op uit commentaren op andere kwatrijnen die zijn gekoppeld aan de Eerste Wereldoorlog, de revolutie in Duitsland en die in Rusland. Heijster heeft niet vermeld dat deze opsomming is gebaseerd op Centurio's commentaren op de kwatrijnen 01-82, 02-11, 02-68, 02-77, 03-71, 04-08, 04-13, 08-19, 08-20, 09-40 en 10-83.[5] Hij heeft ook niet vermeld dat Centurio de kwatrijnen 02-68, 02-75, 02-100 en 03-71 aan de Eerste én de Tweede Wereldoorlog heeft gekoppeld. Hij wekt de indruk dat de kwatrijnen die Centurio van commentaar heeft voorzien in relatie tot de Eerste Wereldoorlog, volgens Centurio alléén betrekking hebben op díé oorlog.

Kanttekeningen bij Centurio-1981-NL
Centurio heeft drie titels over Nostradamus op zijn naam staan. Deze titels dateren van na de Tweede Wereldoorlog en zijn een aantal malen herzien cq. herdrukt:

• Nostradamus - der Prophet der Weltgeschichte (Richard Schikowski, Berlijn, 1953);

• Nostradamus - prophetische Weltgeschichte (Turm Verlag, Bietigheim, 1968);

• Die großen Weissagungen des Nostradamus - prophetische Weltgeschichte bis zum 2050 (Goldmann Verlag, München, 1981).

Die großen Weissagungen des Nostradamus - prophetische Weltgeschichte bis zum 2050 is een herdruk van de uitgave-1977 van Nostradamus - prophetische Weltgeschichte, die op haar beurt een herdruk is van de uitgave-1968.
Heijster heeft De profetieën van Nostradamus gebruikt (Veen uitgevers, Utrecht, 1981). Dit boek is een door E.M.J. (Marieke) Prinsen Geerligs-Bakker verzorgde vertaling en bewerking van de editie-1977 van Nostradamus - prophetische Weltgeschichte, verschenen bij Turm Verlag, Bietigheim. In 1991 werd de uitgave van deze vertaling overgenomen door Kosmos-Z&K uitgevers, Utrecht/Antwerpen, onder de titel De ware voorspellingen van Nostradamus [6] In het register over de Eerste Wereldoorlog in de vertaling van Prinsen Geerligs is het aantal kwatrijnen overigens wél 23; ze heeft haar ingreep niet consequent doorgevoerd.[7] In de tekst van Prinsen Geerligs' vertaling van Centurio's commentaar op kwatrijn 05-94 staat niet dat Krafft na diens arrestatie in 1944 samen met Goerner in "milde gevangenschap" werd ondergebracht in een bureau aan de Lützowstraße en dat Centurio een poging had ondernomen hem vrij te krijgen. 
Volgens de vertaling van Prinsen Geerligs bestreed Centurio een uitleg van kwatrijn 05-94 die op 10 juli 1949 was gepubliceerd in een groot Berlijns dagblad. Uit de brontekst blijkt echter dat het artikel was geschreven door Centurio zelf.[8]
Prinsen Geerligs heeft een paar opmerkelijke veranderingen aangebracht in het hoofdstuk Bibliografische gegevens. Zij heeft Centurio's bespreking van de verbranding in Frankrijk in 1940 van De Fontbrune's Les Prophéties de Maistre Michel Nostradamus. Expliquées et commentées niet overgenomen. Daarentegen heeft zij aan de alinea met betrekking tot De Fontbrune de titel Nostradamus, historien et prophète (Parijs, 1980) toegevoegd. Deze toevoeging is onjuist. De schrijver van Nostradamus, historien et prophète is de zoon van de schrijver van Les Prophéties de Maistre Michel Nostradamus. Expliquées et commentées.[9]
Prinsen Geerligs' bewerking annex vertaling van Nostradamus - prophetische Weltegschichte is geen getrouwe afspiegeling van het origineel. Voor Mysterie 14/18 is het nadelig geweest in die zin dat in Prinsen Geerligs' vertaling van de paragraaf over de Eerste Wereldoorlog minder kwatrijnen staan dan in het origineel.

De naoorlogse publicaties van Centurio

Centurio-1953

Centurio-1968

Centurio-1981

Uiteenlopende commentaren op de Centuriën
Over de schrijvers die in de loop der eeuwen de Centuriën hebben becommentarieerd, merkt Heijster op dat zij de vaak dubbelzinnige en duistere taal van de Centuriën ieder op hun eigen wijze interpreteren. Hieruit volgt dat de commentaren op de Centuriën uiteenlopend zullen zijn. Wie aan de hand van commentaren op de Centuriën de voorspellingwaarde van de Centuriën wil demonstreren, zal moeten onderzoeken wie van de commentaarschrijvers het bij het juiste eind heeft, en niet alleen de commentaren moeten onderzoeken waarin wordt teruggeblikt op de Eerste Wereldoorlog, maar ook commentaren waarin voorspellingen staan voor de eerste twee decennia van de twintigste eeuw.
De Duitser Loog heeft in Die Weissagungen des Nostradamus (Pfullingen in Württemberg, 1921) 24 kwatrijnen gekoppeld aan de Eerste Wereldoorlog én Sixain 47.[10] Noah, de schrijver van Nostradamus - prophetische Weltgeschichte von 1547 bis gegen 3000 (Berlijn, 1928) heeft 28 kwatrijnen gekoppeld aan de Eerste Wereldoorlog.[11] In zijn eerste naoorlogse publicatie, Nostradamus - der Prophet der Weltgeschichte (Berlijn, 1953), heeft Centurio 50 kwatrijnen aan de Eerste Wereldoorlog gekoppeld. In Nostradamus - prophetische Weltgeschichte (Bietigheim, 1968), zijn 23 kwatrijnen aan de Eerste Wereldoorlog gekoppeld.[12] Centurio's commentaren in Nostradamus - prophetische Weltgeschichte stemmen in de meeste gevallen op hoofdpunten overeen met zijn commentaren in Nostradamus - der Prophet der Weltgeschichte, maar er zijn ook kwatrijnen die hij op een andere manier uitlegt en commentaren op bijkomende zaken die verschillen van commentaren in Nostradamus - der Prophet der Weltgeschichte. In Nostradamus - prophetische Weltgeschichte maakt Centurio zijn lezers niet attent op het feit dat een aantal commentaren verschillen van eerder gegeven commentaren. Hij heeft zijn herziene visie stilzwijgend gepresenteerd.
Uit Mysterie 14/18 blijkt niet of Heijster behalve Centurio-1981-NL ook Nostradamus - der Prophet der Weltgeschichte heeft bestudeerd, of dat hij Centurio-1981-NL heeft vergeleken met commentaren van andere schrijvers zoals De Fontbrune, wiens Les prophéties de Nostradamus dévoilées is vermeld in het notenoverzicht (W.L. Vreede's De profetieën van Nostradamus, dat ook in het notenoverzicht staat, is een vertaling en geen commentaar). Tijdens het bestuderen van Mysterie 14/18 is gebleken dat de commentaren op de kwatrijnen die Heijster heeft beschreven, stuk voor stuk kunnen worden teruggevoerd op Centurio-1981-NL en niet kunnen worden teruggevoerd op de boeken van De Fontbrune of Vreede. 
De conclusie is dat Heijster, zonder te beargumenteren of en zo ja waarom Centurio het gelijk aan zijn kant heeft, alléén gebruik heeft gemaakt van Centurio-1981-NL om te demonstreren dat de Eerste Wereldoorlog is voorspeld in de Centuriën. Vanwege de uiteenlopendheid van de commentaren van de diverse schrijvers, ook van die van Centurio zelf, is het niet mogelijk om op een dergelijke manier uitspraken te doen over de voorspellingwaarde van de Centuriën, nog afgezien van het in de paragraaf Kanttekeningen bij Centurio-1981-NL besproken feit dat Centurio-1981-NL geen getrouwe weergave is van de inhoud van Centurio-1977 en minder kwatrijnen bevat aangaande de Eerste Wereldoorlog dan Centurio-1977.

Kanttekeningen bij Centurio-1977 (1968)
In de paragraaf Kanttekeningen bij Mysterie 14/18 is reeds besproken dat Centurio ten onrechte de indruk heeft gewekt dat Napoleon Bonaparte in de Centuriën is aangeduid met de woorden ne Apollyon (de vernietiger). Het is niet de enige keer dat zijn informatie niet klopt. 

a. De nakomelingen van Nostradamus
Volgens Centurio zou César, de oudste zoon van Nostradamus, door de Franse koning Louix XIII tot kamerheer zijn benoemd en in de adelstand zijn verheven. Dit is niet juist; César was in 1598 en 1614 consul van Salon-de-Provence en is niet in de adelstand verheven. 
De tweede zoon van Nostradamus zou Michael hebben geheten, astrologie hebben beoefend en brand hebben gesticht in een stad om één van zijn voorspellingen te laten uitkomen, waarvoor hij werd gearresteerd en ter dood gebracht. Nostradamus had drie zoons: César, Charles en André. Charles was een dichter, beoefende geen astrologie en heeft geen branden gesticht. Over André is verhaald dat deze in een duel zijn tegenstander doodde en na zijn vrijlating in het klooster trok. Het verhaal over de wandaden van "Michel Nostradamus le jeune", over wie ten onrechte wordt verteld dat hij een zoon was van Nostradamus, kwam tussen 1618 en 1620 in omloop. 
Van de drie dochters die Nostradamus had zou alleen de oudste dochter, Madeleine, zijn gehuwd. In werkelijkheid is ook Anne de Nostredame gehuwd, namelijk met Pierre de Seva. Diane, de jongste dochter van Nostradamus, bleef ongehuwd.[13] 

b. De Dertigjarige Oorlog
In het hoofdstuk Die Sprache des Propheten schrijft Centurio dat Nostradamus jaartallen noemt die van belang zijn voor de wereldgeschiedenis, te beginnen met het jaar 1555 in het Voorwoord, gericht aan César, waarbij hij 177 jaar optelt. Volgens Centurio resulteert deze optelling in het jaartal 1632, het hoogtepunt in de Dertigjarige Oorlog (1618-1648). In het Voorwoord, gericht aan César, dat gedateerd is op 1 maart 1555, staat een verwijzing naar een periode van 177 jaar, drie maanden en 11 dagen; de periode van 177 jaar waar Centurio op doelt. Gerekend vanaf 1555 eindigt deze periode niet in 1632, maar in 1732. De suggestie van Centurio dat Nostradamus in het Voorwoord, gericht aan César, de Dertigjarige Oorlog heeft voorspeld, mist alle grond.[14]  

c. Karl Ernst Krafft
Centurio's informatie over de Zwitserse astroloog Karl Ernst Krafft, die betrokken is geweest bij de productie van nationaalsocialistische propaganda, gebaseerd op de Centuriën, is strijdig met de bevindingen die de Engelsman Ellic Howe in 1967 heeft gepubliceerd in Uranias Children: the strange world of the astrologers, waarvan de herziene versie in 1995 is vertaald in het Duits. Centurio schrijft dat Hitler naar aanleiding van de overtocht in mei 1941 van Rudolf Heß naar Engeland alle astrologen door de Gestapo liet arresteren en de Centuriën in beslag liet nemen. Krafft, die volgens Centurio aan deze razzia ontkwam, haastte zich om de voorspellingen van Nostradamus uit te leggen ten gunste van Hitler. Samen met zijn vriend en leerling Goerner werd Krafft in 1944 door de Gestapo gevangen genomen wegens sabotage en in een "milde vorm van gevangenschap" ondergebracht in een bureau in de Lützowstraße in Berlijn. Onderhandelingen van Centurio om Krafft vrij te krijgen bleken te laat te zijn; Krafft bleek plotseling weggevoerd te zijn uit Berlijn en werd geëxecuteerd in een concentratiekamp.[15]  
Deze mededelingen staan haaks op een brief van Centurio aan Howe, gedateerd op 28 juni 1962, waarin Centurio schrijft dat hij begin februari 1943 een aantal gesprekken had gevoerd met Fritz Hirsch, die toezicht hield op Goerner en Krafft tijdens hun internering in de Lützowstraße.[16] Volgens Howe ging de Gestapo, als reactie op de overtocht van Heß naar Engeland, op 9 juni 1941 over tot het arresteren in Duitsland van astrologen en occultisten, de zogenaamde Aktion-Heß. Goerner werd die dag gearresteerd in Gammelsbach, een dorp in de buurt van Mannheim. Krafft werd pas op 12 juni gearresteerd in Berlijn; de Gestapo was op 9 juni niet op de hoogte van het feit dat hij was verhuisd. Tot aan zijn overlijden in 1945 bleef Krafft in gevangenschap. Hij was samen met Goerner van 7 november 1942 tot 12 februari 1943 ondergebracht in een huis in de Lützowstraße, dat eigendom was van het Propagandaministerie. Overdag mocht zijn vrouw hem bezoeken. Krafft maakte geen gebruik van de mogelijkheid om onder begeleiding boodschappen te doen. Op 12 februari 1943 werd hij  overgeplaatst naar een huis in de Lehrter Straße. In maart 1943 kreeg hij tyfus. Kort daarna werd hij overgeplaatst naar het concentratiekamp in Sachsenhausen. Op 27 november 1944 werd hij overgebracht naar het concentratiekamp Buchenwald, alwaar hij op 8 januari 1945 overleed.[17] 

d. Een zoekgeraakte editie van de Centuriën
In Centurio-1977 staan verwijzingen naar een niet nader gespecificeerde editie van de Centuriën die in 1939 in het bezit was van de Staatsbibliotheek in Berlijn en waarin kwatrijn 03-58 rood was aangestreept, en een in de Staatsbibliotheek zoekgeraakte editie-Pierre Rigaud-1566. In Centurio-1953 is hierover vermeld dat het zou gaan om een editie-Pierre Rigaud-1568, waarin kwatrijn 03-58 is aangestreept. In Centurio-1953 staat echter niet de kleur vermeld van de markering. 
Ulrich Maichle, een Duitse onderzoeker van de Centuriën, heeft vastgesteld dat het gaat om een editie, samengesteld in 1649, die nog steeds in het bezit is van de Berlijnse Staatsbibliotheek, en waarin kwatrijn 03-58 niet is gemarkeerd.[18]  

Verbanden met Voorspellingen die uitgekomen zijn... (A. de Tombre, Arnhem, 1941)
Naar aanleiding van eerdere publicaties in deze substudie liet Maichle weten over sterke aanwijzingen te beschikken dat dr. phil. Alexander Max Centgraf, die na de Tweede Wereldoorlog het pseudoniem Centurio gebruikte, de schrijver is van een nationaalsocialistisch commentaar op de Centuriën, dat in Nederland in 1941 is uitgebracht onder de titel Voorspellingen die uitgekomen zijn... en op naam staat van A. de Tombre. Als bewijs hiervoor voerde hij onder andere aan dat de Berlijnse Staatsbibliotheek in het bezit is van een exemplaar van Voorspellingen die uitgekomen zijn... (catalogusnummer Na 7716/50), waarin op de titelpagina het stempel staat van de Preußische Statsbibliothek en de aantekening Verfasst von Dr.Alexander Centgraf, Berlin W 30, Hohenstaufenstr. 35. Op de achterzijde van de omslag staat de aantekening Der Preußischer Statsbibliothek als Geschenk überreicht vom Verfasser Dr. Centgraf. Maichle heeft vastgesteld dat Centgraf in 1942 en 1943 op het adres heeft gewoond dat is vermeld in het Berlijnse exemplaar van Voorspellingen die uitgekomen zijn... en is van mening dat Centgraf Voorspellingen die uitgekomen zijn... heeft geschreven onder het pseudoniem De Tombre.[19] De Berlijnse Staatsbibliotheek en de Universiteitsbibliotheek van Hamburg hebben in hun gedeelde auteursbestanden aan de naam Centgraf de naamvariant De Tombre toegevoegd.
In Centurio-1953 staat dat als brontekst voor de vertaling van de Centuriën de oeruitgave is gebruikt van een editie-B.Rigaud-1568. In Centurio-1977 staat dat als brontekst voor de vertaling van de Centuriën de fotokopie-uitgave is gebruikt die Krafft in 1940 heeft laten maken van een editie-B.Rigaud-1568.[20] Deze fotokopie-uitgave, waarvoor Krafft een inleiding had geschreven, was geproduceerd in een oplage van 299 stuks en was niet bestemd voor de vrije verkoop. Toeval of niet, in Voorspellingen die uitgekomen zijn... zijn in een Aanhangsel fotokopieën van vijftien kwatrijnen gereproduceerd, overgenomen uit "de origineele eerste uitgave".[21] Wilhelm Zannoth heeft in 2004 vastgesteld dat het kopieën zijn van kwatrijnteksten uit de "kopie-Krafft-1940".[22]
Ondergetekende heeft nagegaan of in Voorspellingen die uitgekomen zijn... koppelingen van kwatrijnen aan de Tweede Wereldoorlog staan die opduiken in de naoorlogse publicaties van Centurio (Centurio-1953 en Centurio-1968) en niet kunnen worden teruggevoerd op publicaties van vóór 1953, het jaar waarin de eerste druk verscheen van Centurio's Nostradamus - der Prophet der Weltgeschichte.

In Voorspellingen die uitgekomen zijn..., Centurio-1953 en Centurio-1968 is besproken dat in het woord Hadrie de beginletters staan van de voor- en achternaam van Hitler en het woord Adria als verwijzing naar Duitsland en Italië, de As-mogendheden. In Centurio-1981 is Hadrie niet meer uitgelegd als een zinspeling op Hitlers initialen en de As-mogendheden, maar als een aanduiding van keizer Hadrianus, die tot twee maal toe Jeruzalem verwoestte en de Joden over de wereld verstrooide.
In Voorspellingen die uitgekomen zijn... en Centurio-1953 is kwatrijn 01-08 gekoppeld aan de verovering van Parijs in 1940. In Centurio-1977 is dit kwatrijn ook gekoppeld aan de bevrijding van Parijs in 1944.[23] In Voorspellingen die uitgekomen zijn... en Centurio-1977 is kwatrijn 01-09 niet besproken. In Centurio-1953 is dit kwatrijn gekoppeld aan de Tweede Wereldoorlog, te beginnen met de Duitse inval in Polen.[24] In Voorspellingen die uitgekomen zijn... is kwatrijn 02-55 (foutief genummerd als II,V) gekoppeld aan de verwachte eindoverwinning van Duitsland. In Centurio-1953 en Centurio-1968 is dit kwatrijn gekoppeld aan Hitlers dood.[25] Kwatrijn 03-11 is in Centurio-1953 en Centurio-1968 gekoppeld aan de val van Berlijn en Hitlers dood. In Voorspellingen die uitgekomen zijn... is dit kwatrijn niet besproken.[26] Kwatrijn 10-38 is in Voorspellingen die uitgekomen zijn..., Centurio-1953 en Centurio-1968 gekoppeld aan het Duits-Russische niet-aanvalsverdrag.[27]

In Voorspellingen die uitgekomen zijn... is kwatrijn 02-100 gekoppeld aan de Tweede Wereldoorlog. In Centurio-1953 en Centurio-1977 is dit kwatrijn niet alleen gekoppeld aan de Tweede Wereldoorlog, maar ook aan de Eerste Wereldoorlog. 
In de commentaren in Centurio-1953 en Centurio-1968 staat het woord Beutemacher (buitmaker), dat ook voorkomt in het commentaar in Voorspellingen die uitgekomen zijn... Opvallend in het commentaar in Centurio-1977 is dat de "vermetelheid van de buitmakers" plaats heeft gemaakt voor een mislukte duikbootblokkade en dat er een verband is gelegd met kwatrijn 10-100.
De opmerking "weliswaar moet er niets van naar buiten doordringen" in Voorspellingen die uitgekomen zijn... kan worden teruggevoerd op de commentaren die Noah in 1928 en Loog in 1921 op kwatrijn 02-100 hebben geleverd, waarbij moet worden aangetekend dat noch Noah, noch Loog kwatrijn 02-100 hebben gekoppeld aan een wereldoorlog of aan de Verenigde Staten.[28]

In alle commentaren komt de bezetting van het Rijnland ter sprake en de opmerking dat in het woord Ursins de letters USSR staan. Het commentaar dat in Centurio-1953 aan dit woord wordt gewijd, vertoont veel overeenkomsten met het commentaar in Voorspellingen die uitgekomen zijn...

De gemeenschappelijke factor in deze commentaren is de koppeling van kwatrijn 10-100 aan de Portugese neutraliteitspolitiek in de beginjaren van de Tweede Wereldoorlog.

De woorden Hadrie, la grande ligue, Lusitains en Ursins, die afkomstig zijn uit de Centuriën, zijn in Voorspellingen die uitgekomen zijn... gekoppeld aan personen, landen en aangelegenheden met betrekking tot de Tweede Wereldoorlog. Met name in Centurio-1953 zijn wat betreft deze woorden koppelingen gelegd en verklaringen gegeven die vrijwel identiek zijn aan de koppelingen en verklaringen in Voorspellingen die uitgekomen zijn... Dit versterkt de constatering naar aanleiding van de aantekeningen over Centgraf in het Berlijnse exemplaar van Voorspellingen die uitgekomen zijn... dat Centgraf de auteur is van Voorspellingen die uitgekomen zijn..., althans, van de Duitse brontekst.
In het dagblad Het Vrije Volk is in 1966 een brief gepubliceerd, waarin werd meegedeeld dat A. de Tombre een fascistisch astroloog was.[29]  Dit zou betekenen dat deze De Tombre de vertaler zou kunnen zijn van de Duitse brontekst van Voorspellingen die uitgekomen zijn... en dat Centgraf niet als pseudoniem de naam De Tombre heeft gevoerd. In Voorspellingen die uitgekomen zijn... staat een verwijzing naar het Duitse bombardement op Rotterdam op 14 mei 1940 en is de naam Jean François Pasteur genoemd en het boekje Hoe zal deze oorlog eindigen?..., dat volgens opgave door de Nederlandse vertaler is samengesteld uit de nagelaten geschriften van Pasteur.[30] In werkelijkheid is Hoe zal deze oorlog eindigen?... in november - december 1939 samengesteld in opdracht van Goebbels en in verschillende bewerkingen uitgebracht, waaronder een Nederlandse. In de Zweedse bewerking, getiteld Nostradamus spådomar om kriget, staat niets over Pasteur, zijn boek of over het bombardement van Rotterdam, maar staan Scandinavische namen zoals Billerstein, Johansson, Salamar en Stromberg, namen die in Hoe zal deze oorlog eindigen?... niet voorkomen.[31]  Kennelijk zijn de bewerkingen van de brontekst van de brochure die in november - december 1939 was samengesteld, afgestemd op de landen waarin die bewerkingen werden uitgebracht. Dit kan ook zijn gebeurd bij de productie van Voorspellingen die uitgekomen zijn...: een Duitse brontekst die in verschillende talen werd bewerkt voor verschillende landen, waaronder Nederland. De verwijzingen in de Nederlandse bewerking naar het bombardement op Rotterdam, naar Pasteur en naar Hoe zal deze oorlog eindigen?... kunnen zijn toegevoegd door de vertaler. Echter, van Voorspellingen die uitgekomen zijn... is geen Duitse brontekst of een andere vertaling voorhanden waaraan deze veronderstelling zou kunnen worden geverifieerd.

Bespreking
De Nederlandse historicus Richard Heijster heeft in 1999 betoogd dat een aantal onverklaarbare aspecten rond de Eerste Wereldoorlog verband houden met al wat er meer is tussen hemel en aarde. Aan de hand van een uit 1981 daterende Nederlandse vertaling van Centurio's Nostradamus - prophetische Weltgeschichte (1977) heeft hij beschreven dat Nostradamus de Eerste Wereldoorlog ruim 400 jaar tevoren heeft voorspeld. Als bewijs heeft hij koppelingen beschreven die Centurio heeft gelegd tussen een aantal kwatrijnen en de Eerste Wereldoorlog.
Onderlinge vergelijking van de naoorlogse publicaties van Centurio en vergelijking van zijn commentaar met dat van anderen wijst uit dat bij het bespreken van mogelijke verbanden tussen de Centuriën en de Eerste Wereldoorlog niet kan worden volstaan met het bespreken van slechts één commentaar. Mede om die reden is Heijster er naar mijn mening niet in geslaagd aan te tonen dat in de Centuriën de Eerste Wereldoorlog is voorspeld. Voorts ben ik van mening dat het beschrijven van een commentaar geen vorm van brononderzoek is.
De profetieën van Nostradamus, dat wil zeggen de door Prinsen Geerligs verzorgde bewerking en vertaling van Centurio's Nostradamus - prophetische Weltgeschichte, deugt niet. In de paragraaf over de Eerste Wereldoorlog heeft Prinsen Geerligs de tekst van zeven kwatrijnen en commentaren erop niet vertaald. Heijster heeft hierdoor geen kennis kunnen nemen van alle commentaren van Centurio met betrekking tot de Eerste Wereldoorlog.
Heijsters beschrijving in Mysterie 14/18 van de samenstelling van de editie-1555 van de Centuriën is niet juist. Hij vermeldt niet dat Centurio een aantal kwatrijnen aan zowel de Eerste als de Tweede Wereldoorlog heeft gekoppeld en heeft niet opgemerkt dat Centurio een aantal fouten heeft gemaakt zoals het onterecht vermelden dat de woorden ne Apollyon deel uitmaken van de Centuriën, het geven van foutieve beschrijvingen van het leven van de kinderen van Nostradamus en het uitvoeren van een foutieve berekening rond de Dertigjarige Oorlog. Centurio's informatie over de lotgevallen van Krafft klopt niet met hetgeen hij hierover in 1962 aan Howe heeft meegedeeld en klopt ook niet met wat Howe hierover in 1967 heeft gepubliceerd. Maichle heeft met succes Centurio's relaas over een in de Berlijnse Staatsbibliotheek verloren geraakte editie van de Centuriën weerlegd. Dit alles werpt een smet op het werk van deze Duitse filoloog/historicus die volgens een "historisch-kritische methode" die kwatrijnen heeft gerangschikt die naar zijn mening reeds zijn vervuld.
In Centurio-1953 en -1968 staan een aantal koppelingen en verklaringen met betrekking tot de Tweede Wereldoorlog, die afkomstig zijn uit de nationaalsocialistische publicatie Voorspellingen die uitgekomen zijn... (1941). Uit aantekeningen in het Berlijnse exemplaar van dit boekje blijkt dat Centgraf alias Centurio de Duitse brontekst heeft geschreven en dat hij destijds het boekje heeft geschonken aan de Pruisische Staatsbibliotheek. Uit Centurio-1977 blijkt dat Centgraf als brontekst de kopie-Krafft-1940 heeft gebruikt, die hij ook heeft gebruikt bij het samenstellen van Voorspellingen die uitgekomen zijn...
De nationaalsocialistische Nostradamuscampagnes waren het gevolg van het besluit van Goebbels in november 1939 om de Centuriën te gebruiken voor psychologische oorlogvoering, met als doel het onderuit halen van de tegenstanders door het uitbuiten van het alom levende bijgeloof.[32] De mensen kregen te horen en te lezen welke voorspellingen van Nostradamus er zoal waren uitgekomen en wat er volgens de Centuriën in de nabije toekomst zou gebeuren. In 1948 heeft de Nederlandse parapsycholoog dr. W.H.C. Tenhaeff het beoogde effect van Voorspellingen die uitgekomen zijn... als volgt omschreven: een nationaalsocialistisch propagandageschrift, ten doel hebbend de mening onder ons volk te doen postvatten dat de Duitse eindoverwinning en de opkomst van het nationaalsocialisme niet meer tegen te houden waren en het derhalve een dwaasheid was zich daartegen te verzetten.[33] Een voorbeeld. In de geheime dagelijkse propagandabespreking op Goebbels' Propagandaministerie op 23 juli 1940 werd opdracht gegeven om in Engeland via een geheime radiozender in fasen aandacht te besteden aan de Centuriën. In eerste instantie moest uit de doeken worden gedaan welke van de voorspellingen die Nostradamus over vroeger tijden had gedaan, waren uitgekomen. In een latere fase moesten die voorspellingen worden gepresenteerd, waarin een vernietiging in 1940 van Londen in het vooruitzicht werd gesteld.[34] Uit deze notulen komt het intimiderende karakter van de nationaalsocialistische Nostradamuscampagne duidelijk naar voren.
In Voorspellingen die uitgekomen zijn... heeft Centgraf, meestal zonder bronvermelding, materiaal verwerkt uit publicaties van onder andere Loog en Noah. Dit materiaal, dat betrekking had op voorspellingen die volgens deze schrijvers reeds waren uitgekomen, is gepresenteerd om gewicht te geven aan wat in de toekomst zou gebeuren. Centgraf heeft die toekomst in niet mis te verstane bewoordingen beschreven, waarbij men moet bedenken dat de brontekst van Voorspellingen die uitgekomen zijn... is voltooid tussen de Duitse invasie in Rusland in juni 1941 en de Japanse aanval op Pearl Harbor in december 1941:

• p.46-47: het voorspeld zijn van het aandeel van Hitler in de wereldgeschiedenis middels de aanduiding Hadrie (kwatrijnen 01-08, 02-55 en 10-38);

• p.75-76: het verdwijnen van de Joden uit Europa (kwatrijn 08-96, foutief genummerd als VII, XCVI);

• p.85: samenwerking tussen Duitsland, Italië en Japan (kwatrijn 01-99, foutief genummerd als XI, XCIX);

• p.86: de ondergang van het bolsjewisme in het 27e jaar van haar bestaan (kwatrijn 08-72);

• p.90-91: de ondergang van Engeland (kwatrijn 01-35) en de eindoverwinning van de Duitse troepen (kwatrijn 02-55, foutief genummerd als II, V);

• p. 94-95: een periode van vrede van 57 jaar (kwatrijn 10-89) en een nieuwe orde in Europa, onder Duitse leiding (kwatrijn 10-42, foutief genummerd als X, LII).

In Nostradamus - der Prophet der Weltgeschichte en Nostradamus - prophetische Weltgeschichte staat materiaal met betrekking tot de Tweede Wereldoorlog, dat afkomstig is uit Voorspellingen die uitgekomen zijn... Anders gezegd: in de naoorlogse publicaties van Centgraf  staan duidingelementen die hij vanuit de nationaalsocialistische ideologie heeft geschreven. In Nostradamus - der Prophet der Weltgeschichte heeft Centgraf deze duidingelementen gepresenteerd in de context van de door hem gebezigde "historisch-kritische methode" van onderzoek van de Centuriën. Hij heeft de herkomst van deze duidingelementen verborgen gehouden. Nu ze aan het licht gekomen zijn, in de eerste plaats door de bevindingen van Maichle, is duidelijk dat Centgraf/Centurio zichzelf heeft gediskwalificeerd als bonafide onderzoeker van de Centuriën en kunnen zijn naoorlogse commentaren op goede gronden worden aangevochten.

Besmette commentaren
Zonder het te weten heeft Heijster gewerkt met een "besmet commentaar". Centgraf is niet de enige schrijver die in naoorlogse publicaties materiaal heeft verwerkt, dat hij tijdens de Tweede Wereldoorlog heeft geschreven in het kader van de nationaalsocialistische Nostradamuscampagnes. In het artikel Nostradamus und ich, verschenen in het dagblad Die Welt in april 2003, heeft Elisabeth Noelle-Neumann biografisch materiaal verwerkt uit een artikel dat zij in het voorjaar van 1940 heeft geschreven en dat in juni 1940 is gepubliceerd in de Deutsche Allgemeine Zeitung. Noelle-Neumann heeft echter geen afstand genomen van wat zij in dat artikel vanuit propagandistisch oogpunt over Nostradamus, de Centuriën en Frankrijk heeft geschreven. Sterker: zij deed het voorkomen alsof zij in 1940 door de Centuriën immuun was voor het nationaalsocialisme, terwijl nader onderzoek heeft uitgewezen dat de Nostradamuscommentaren die zij in 1940 heeft gelezen, geen gewag hebben gemaakt van een oorlog tussen Duitsland en Rusland of de dood van Hitler.[35]  
Van een ander kaliber is de overname door Jan Vandervoort in Nostradamus, de grootste ziener aller tijden, uit de nationaalsocialistische publicatie Hoe zal deze oorlog eindigen?... van een compleet hoofdstuk over reeds vervulde voorspellingen. Kennelijk vond hij de beschrijvingen in dit hoofdstuk nuttig om aan de hand ervan op een snelle wijze de zienerskwaliteiten van Nostradamus te illustreren.[36] 
Het is opvallend en naar mijn mening verbijsterend dat Centgraf, Noelle-Neumann en Vandervoort met kennelijk gemak "besmet" materiaal gebruiken en hoe lang dat onopgemerkt is gebleven. Voor het exegetisch veld binnen het onderzoek naar het leven en werk van Nostradamus is het te hopen dat het bij deze drie gevallen blijft.

Dankbetuiging
Ik spreek mijn dank uit aan de heer Maichle voor zijn informatie en het toegezonden beeldmateriaal aangaande Centgraf/Centurio en aan de heer Zannoth voor zijn informatie over diens naoorlogse publicaties en een toegezonden exemplaar van Centurio-1977.

De Meern, 6 november 2005
T.W.M. van Berkel

Aanvulling
De bevindingen omtrent de uit 1981 daterende Nederlandse vertaling/bewerking van Nostradamus - prophetische Weltgeschichte zijn voorgelegd aan Kosmos-Z&K uitgevers. Op 21 november 2005 deelden zij in een reactie mede dat het in die tijd helaas niet ongebruikelijk was een vertaling stilzwijgend te bewerken; vandaag de dag zou dit niet meer denkbaar zijn.

Noten

1. Dr. N. Alexander Centurio is het pseudoniem van dr. phil. Alexander Max Centgraf. Centgraf is geen Fransman zoals Heijster schrijft, maar een Duitser. Volgens de online-catalogus van de Deutsche Bibliothek is Centgraf een filoloog en historicus.
   De profetieën van Nostradamus is een vertaling van Nostradamus - Prophetische Weltgeschichte, Bietigheim, 1977, een gewijzigde herdruk van de gelijknamige uitgave uit 1968. [tekst]

2. Van Berkel: De vertaling-Vreede-1941 en de editie-Lyon-1558. [tekst]

3. Centurio-1981-NL, p.156. Het overzicht van aanduidingen staat op p.31 in het hoofdstuk De taal van de profeet. [tekst]

4. Heijster, p.24-25 en p.29; Tenhaeff, p.205-206. Bij het bespreken van de moord op aartshertog Franz Ferdinand van Oostenrijk heeft Heijster een voorspelling besproken uit de almanak voor 1912, geschreven door een Franse paragnoste, en daarbij verwezen naar Oorlogsvoorspellingen (Heijster, p.50 en p. 254). In Oorlogsvoorspellingen, aan het begin van hoofdstuk XI, dat over de Centuriën gaat, staat in het Duits de opmerking van Dessoir die Heijster in het Nederlands geeft (Tenhaeff, p.202). [tekst]

5. Heijster, p.25-29; Centurio-1981-NL, p.171-184 en p.221-223. [tekst]

6. Centurio-1981-NL, p.170-179, vgl. Centurio-1977, p.180-189. [tekst]

7. Centurio-1981-NL, p.221.223. [tekst]

8. Centurio-1981-NL, p.207-208, vgl. Centurio-1977, p.215-216. [tekst]

9. Van Berkel: Informatie over dr. Max Pigeard de Gurbert alias dr. De Fontbrune (1900-1959). [tekst]

10. Loog (1921) p.43-59. [tekst]

11. Noah (2005 [1928]), p.128-140. Een aantal van deze koppelingen kan worden teruggevoerd op Loog-1921. [tekst]

12. Centurio-1953, p.266-267; Centurio-1981-NL (1977), p.181-189. [tekst]

13. Centurio-1977, p.20; Leoni 1982 (1961), p.38-39; Van Berkel: De stamboom van Nostradamus: nakomelingen. [tekst]

14. Centurio-1977, p.28-29. [tekst]

15. Centurio-1977, p.210 en 216. [tekst] 

16. Howe, p.322. [tekst]

17. Howe, p.270-271, p.296 en p.305-309. Wat betreft de gegevens over Kraffts gevangenschap in Buchenwald en zijn overlijden aldaar: Maichle: Die Nostradamus-Propaganda der Nazis 1939-1942. [tekst]

18. Centurio-1953, p.80 en p.260; Centurio-1968, p.189-199 en p.262; Van Berkel: Die Prophezeiungen des Nostradamus (E. Noelle, DE, 1940 [1998 en 2003]), noot 15. [tekst]

19. Maichle aan Van Berkel, 9 en 10 juli 2005. De Berlijnse Staatsbibliotheek heeft laten weten dat Centgraf in 1941 het exemplaar van Voorspellingen die uitgekomen zijn... aan de Pruisische Staatsbibliotheek heeft geschonken; in het handgeschreven jaartal op de titelpagina staan de cijfers -1- en -2- over elkaar heen (Schöffel aan Van Berkel, 5 december 2005). [tekst]

20. Centurio-1953, p.25; Centurio-1968, p.266. [tekst]

21. De Tombre, p.96-99. [tekst]

22. Zannoth aan Van Berkel, 25 augustus 2004.  [tekst]

23. De Tombre, p.62-63; Centurio-1953, p.33; Centurio-1968, p.209.  [tekst]

24. Centurio-1953, p.33. [tekst]

25. De Tombre, p.91-92; Centurio-1953, p.58; Centurio-1968, p.212.[tekst]

26. Centurio-1953, p.71; Centurio-1968, p.215. [tekst]

27. De Tombre, p.51-52; Centurio-1953, p.219; Centurio-1968, p.199-200.  [tekst]

28. Noah (2005 [1928]), p.156: "Engeland echter is voorzichtig genoeg de vuile was niet op te hangen in het zicht van het buitenland."; Loog (1921), p.71: "Weer beschrijft Nostradamus Engeland treffend. Van bovenstaande gebeurtenissen dringt niets tot weinig door tot het buitenland."  [tekst]

29. P. Heil in Het Vrije Volk, 24 december 1966. [tekst]

30. De Tombre, p.8. [tekst]

31. "Norab"-1940a, p.5 en 47. [tekst]

32. Goebbels in gesprek met Herwarth von Bittenfeld, in: Fröhlich, p.208-209. [tekst]

33. Tenhaeff, p.211-212. [tekst]

34. Boelcke (1966), p.434. [tekst]

35. Van Berkel: Die Prophezeiungen des Nostradamus (E. Noelle, DE, 1940 [1998 en 2003]). [tekst]

36. Van Berkel: Nostradamus - de grootste ziener aller tijden (J. Vandervoort, NL, 1998). [tekst]