NOSTRADAMUS, ASTROLOGIE EN DE BIJBEL
substudie "Tweede wereldoorlog"
Der Seher von Salon 
(Informations-Schriften #38, dr. H.H.- Kritzinger, Berlijn, 1941)
- T.W.M. van Berkel -

English version

Der Seher von Salon
Der Seher von Salon is deel 38 in de serie Informations-Schriften, een serie folders die in 1940 en 1941 werd geproduceerd door de Deutsche Informationsstelle, een afdeling van het Auswärtige Amt, het ministerie van Buitenlandse Zaken. Deze folders waren voorzien van de uitgeversnaam Europa-Verlag, die vestigingen zou hebben in Berlijn, Londen en Parijs.[1]
Der Seher von Salon is gedrukt door Rotadruck Wilhelm Meyer KG, Berlin SW68 en omvat 16 tekstpagina's. De tekst is ingedeeld in zes hoofdstukken. In ieder hoofdstuk zijn één of meerdere kwatrijnen aan de orde gesteld. Van ieder kwatrijn is het kwatrijnnummer gegeven. De kwatrijnteksten zijn in het Duits, niet in het Frans.
De naam van de schrijver van Der Seher von Salon is niet vermeld. Onderzoek van Ulrich Maichle heeft uitgewezen dat deze folder is geschreven door dr. H.-H. Kritzinger. Een zekere heer Wilhelm heeft, voorafgaand aan publicatie, Kritzingers tekst bewerkt. In een brief aan dr. Simon, gedateerd op 28 januari 1941, benadrukt dr. Büttner dat Der Seher von Salon bedoeld is als aanvulling op #18 van de serie Informations-Schriften, getiteld Die Prophezeiungen des Nostradamus en dat met name het gebruik van de Franstalige versie van Der Seher von Salon in Franse krijgsgevangenkampen interessant is.[2]  
In Der Seher von Salon zijn geen illustraties opgenomen. Ook de kaft is zonder illustratie.

De nationaal-socialistische boodschap van Der Seher von Salon

Der Seher von Salon

De nationaal-socialistische boodschap van Der Seher von Salon luidt dat in de zestiende eeuw in de Centuriën is voorspeld dat de ondergang van Engeland nabij is en dat haar rol in de wereld zal worden overgenomen door Duitsland. Om dit aannemelijk te maken, is aan de Centuriën de nodige bewijskracht toegedicht in de vorm van het voorspeld zijn van achtereenvolgens de actualiteit van 1941, het verre verleden (Napoleon I), het nabije verleden (het Interbellum) en het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. 
Het eerste hoofdstuk, getiteld Der Seher von Salon, opent met de opmerking dat in kwatrijn 01-64 is gezinspeeld op de actualiteit in 1941, te weten luchtaanvallen op Londen. In dit hoofdstuk is ook stilgestaan bij het leven en werk van Nostradamus. Deze is beschreven als een onvermoeibare bestrijder van de pest, die later een teruggetrokken leven leidde en in eenzame, nachtelijke studies in trance raakte door te staren in een schaal met water dat licht weerkaatste. Zo kwam Nostradamus in contact met een wezen, dat hem de geheimen van de toekomst openbaarde. Wat betreft de jaren '40 zou in de visioenen van Nostradamus Europa's bevrijding van Engelse pressie zichtbaar zijn geweest en de woelingen aangaande de nieuwe vorm van continentale orde.
In het hoofdstuk Glück und Ende Napoleons I is betoogd dat Nostradamus in staat was sterk gedetailleerde voorspellingen te doen. Dit wordt geïllustreerd door de koppeling van een aantal kwatrijnen aan aangelegenheden met betrekking tot Napoleon I, de grote opponent van Engeland: zijn geboorteplaats (kwatrijn 01-60), zijn afkomst (kwatrijn 03-35), zijn familiewapen (kwatrijn 04-26), zijn kleding en zijn houding tegenover de Kerk (kwatrijn 08-57), zijn haardracht en zijn debâcle in Moskou (kwatrijn 01-88) en de duur van zijn heerserschap (kwatrijn 07-13).
In het hoofdstuk Genf und die französischen Republik is het falen beschreven van de Volkenbond (kwatrijn 01-47) en het verbreken door Duitsland van het Verdrag van Versailles, terwijl Frankrijk een koning zal krijgen, wiens bewind zal bijdragen aan de vrede in de wereld (kwatrijn 01-61). 
In het hoofdstuk Der Siegeszug der "Philosophen" is uiteengezet dat de "filosofen", dat wil zeggen fascisten en nationaal-socialisten, de Europese nationale en sociale vraagstukken oplossen. Kwatrijn 03-67 is gekoppeld aan de hoofdlijnen van het NSDAP-programma. Het Duitse leger is gekarakteriseerd als een leger waarvan de soldaten zich met hart en ziel inzetten voor het vaderland. De Duitse invasie in Polen in september 1939 is gekoppeld aan kwatrijn 03-57. Dit kwatrijn, waarin voor Engeland zeven veranderingen in het vooruitzicht zijn gesteld, heeft volgens het commentaar een looptijd van 1649 tot 1939 en wijst erop dat Engeland oog in oog komt te staan met de laatste crisis. Duitsland, dat in dit kwatrijn is aangeduid door het teken Ram, twijfelt aan het voortbestaan van haar buurland Polen. 
In het hoofdstuk Der Zusammenbruch des englischen Reiches is uiteengezet dat zowel ten tijde van Napoleon I als in de actualiteit van 1941 is bewezen dat Engeland geen vriend is van Frankrijk, maar een doodsvijand. In dit verband is de Fransman De Fontbrune geciteerd, die reeds vóór de inval in Polen had geschreven dat Engeland rond die tijd zou behoren tot Frankrijks tegenstanders.[3] Verder is geschreven over de teruggang van de Engelse macht door het onderschatten van de kracht van Duitsland (kwatrijn 02-78) en de Duitse luchtaanvallen (de kwatrijnen 01-64 en 02-100). De looptijd van kwatrijn 10-100, waarin voor Engeland een wereldheerschappij in het vooruitzicht is gesteld voor de duur van meer dan 300 jaar, begint in 1603, het jaar waarin de Engelse koningin Elisabeth overleed, en eindigt na 1903, dat wil zeggen ergens in de jaren '40.
In het hoofdstuk Hitlers Großdeutschland is benadrukt dat in kwatrijn 05-94 niet Allemagne staat (Duitsland), maar Grand-Germanie (Groot-Duitsland), een verwijzing naar een groot, broederlijk verenigd volk. Kwatrijn 05-94 is gekoppeld aan de terugname door Duitsland van het Saargebied en Oostenrijk, de Duitse overwinning op Polen en de capitulatie van België en Holland. Dit alles is bewerkstelligd door de aanvoerder van het land van Arminius (Duitsland), die het bedrieglijke Verdrag van Versailles heeft verbroken. In de slotwoorden is beschreven hoe keizer Augustus aan Varus, de aanvoerder van de drie Romeinse legioenen die door Arminius in 9 AD werden verslagen, wanhopig vroeg zijn legioenen terug te geven, een vraag die ook zou zijn gesteld aan vele generaals in Polen, Duinkerken en Frankrijk. Mogelijk doelde dr. Büttner op deze opmerking toen hij in zijn brief aan dr. Simon van 28 januari 1941, waarin hij schreef over het effect dat de Franstalige versie van Der Seher von Salon zou sorteren onder krijgsgevangenen in Frankrijk.
In 1940-'41 was anti-Britse propaganda, zoals aangetoond door Z.A.B. Zeman in De propaganda van de nazi's (p.165), een permanent deel van de nationaal-socialistische propaganda. Anti-Britse elementen zijn ook aanwezig in Der Seher von Salon. Dit beteket dat in Der Seher von Salon en andere nationaal-socialistische publicaties die in verband staan met de Centuriën, een poging was gedaan om Engeland te isoleren ten gunste van "de Duitse zaak" door in te spelen op het bijgeloof dat onder mensen leefde.

Bronmateriaal
In Uranias Kinder... heeft Ellic Howe over Der Seher von Salon, waarvan Kritzinger hem een exemplaar had gegeven, geschreven dat de inhoud ervan berust op materiaal van Krafft.[4] Het literatuuronderzoek dat aan dit artikel ten grondslag ligt, heeft uitgewezen dat alleen het commentaar op kwatrijn 05-94 afkomstig is van Krafft. Een groot deel van Der Seher von Salon kan worden teruggevoerd op Kritzingers Mysterien von Sonne und Seele (Berlijn, 1922), waaronder een aantal kwatrijnteksten. Sommige passages in Der Seher von Salon kunnen worden teruggevoerd op of zijn geïnspireerd door een brochure die in november - december 1939 is geschreven in opdracht van Goebbels en in 1940 in verschillende talen is uitgebracht, waaronder het Engels (What will happen in the near future?), het Nederlands (Hoe zal deze oorlog eindigen?) en het Zweeds (Nostradamus spådomar om kriget).
De beschrijving in het hoofdstuk Der Seher von Salon van de werkwijze van Nostradamus kan worden teruggevoerd op de beschrijving ervan in Mysterien von Sonne und Seele.[5]
De inhoud van het hoofdstuk Glück und Ende Napoleons I kan eveneens worden teruggevoerd op Mysterien von Sonne und Seele. Hierin heeft Kritzinger de kwatrijnen 03-35, 01-60, 01-76, 04-26, 08-57, 01-88 en 07-13 gekoppeld aan Napoleon Bonaparte. In Der Seher von Salon zijn vier van deze zeven kwatrijnen (de kwatrijnen 04-26, 08-57, 01-88 en 07-13) in dezelfde volgorde behandeld en met vrijwel gelijkluidend commentaar. Een bespreking van de koppeling van de kwatrijnen 03-35, 01-60, 01-88 en 07-13 aan het leven van Napoleon komt ook voor in Hoe zal deze oorlog eindigen? en Nostradamus spådomar om kriget. Bij het schrijven over Napoleon is in deze brochures, evenals in Mysterien von Sonne und Seele en in Der Seher von Salon, een enkele keer de benaming "de Corsicaan" gebruikt.[6]
Het commentaar op kwatrijn 01-61 in het hoofdstuk Genf und die französische Republik (Duitsland verbreekt het verdrag van Versailles, Frankrijk zal weer worden geregeerd door een koning) komt ook voor in Mysterien von Sonne und Seele.[7] De passage met betrekking tot kwatrijn 03-57 kan eveneens worden teruggevoerd op Mysterien von Sonne und Seele, waarin Kritzinger heeft geschreven dat zijn landgenoot Loog verwachtte dat in 1939 behalve een crisis in Engeland ook een crisis zou uitbreken in Polen. In Hoe zal deze oorlog eindigen? en Nostradamus spådomar om kriget is dit kwatrijn eveneens besproken.[8]
Het noemen van De Fontbrune kan worden teruggevoerd op of zijn geïnspireerd door Hoe zal deze oorlog eindigen? / Nostradamus spådomar om kriget, waarin deze Fransman uitvoerig is geciteerd om aannemelijk te maken dat aan Engelands rol in de wereld een einde komt. Ook de koppeling van kwatrijn 10-100 aan het jaar 1603, waarin koningin Elisabeth overleed, kan worden teruggevoerd op een citaat uit het boek van De Fontbrune in Hoe zal deze oorlog eindigen? / Nostradamus spådomar om kriget.[9]
De Zwitserse astroloog Karl Ernst Krafft, die in december 1939 betrokken raakte bij de productie van nationaal-socialistische propaganda, gebaseerd op de Centuriën, heeft in het manuscript Nostradamus sieht die Zukunft Europas (tweede helft 1940) kwatrijn 05-94 uitvoerig besproken. In zijn commentaar komen begrippen voor als een geveinsde wapenstilstand, gesloten in het woud van Compiègne op 11 november 1918, de herbezetting van het Rijnland in 1936, de Anschluß, twee jaar later, van Oostenrijk, en de grote Leider van het land van Arminius. Krafft koppelde de plaatsnaam Bologne aan het Franse Boulogne. Hij besteedde geen aandacht aan de bezetting van Polen.[10] In de zomer van 1940 discussieerden Kritzinger en Krafft met elkaar over de betekenis van de woorden grand duc d'Armenie in de derde regel van kwatrijn 05-94. Kritzinger was van mening dat deze woorden betrekking hadden op Stalin, maar in 1940 was het ondenkbaar dat Stalin Wenen en Keulen zou aanvallen. Het alternatief van Krafft was deze woorden te betrekken op Hitler (Armenie ► Arminie ► Arminius ► Hitler). In Comment Nostradamus a-t-il entrevu l'avenir de l'Europe?, de uiteindelijke versie van Nostradamus sieht die Zukunft Europas die in april 1941 werd gepubliceerd, is het woord Armenie gekoppeld aan het land van Arminius en de plaatsnaam Bologne aan Polen (Boulogne ► Pologne [Polen]) in plaats van aan het Franse Boulogne. Kritzinger heeft Bologne eveneens gekoppeld aan Polen. Dit impliceert dat Krafft en Kritzinger tot zeker laat in 1940 met elkaar contact hebben gehad over het produceren van propagandamateriaal op basis van de Centuriën.[11] 
De tekst van kwatrijn 07-13 in Der Seher von Salon komt exact overeen met de tekst van dit kwatrijn in Mysterien von Sonne und Seele.[12] De tekst van de kwatrijnen 01-60 en 03-35 in Der Seher von Salon komt voor een belangrijk deel overeen met de tekst van deze kwatrijnen in Mysterien von Sonne und Seele.[13]

De verwerking van het bronmateriaal
De tekst van Der Seher von Salon is geschreven door Kritzinger en bewerkt door Wilhelm. Uit de uiteindelijk geproduceerde versie kan niet worden opgemaakt of en zo ja in hoeverre Wilhelm de tekst van Kritzinger heeft aangescherpt of afgezwakt, passages heeft toegevoegd of weggelaten. De vraag is of alle propagandistische uitspraken volledig voor rekening van Kritzinger komen. In dit artikel is aangenomen dat de propagandistische uitspraken in essentie voor rekening komen van Kritzinger.
Kritzinger, geboren in 1887, begon zich vanaf 1895 te interesseren voor de kosmos en heeft zich sinds 1914 in de Centuriën verdiept.[14] Hij was de schrijver van een anoniem pamflet, waarin kwatrijn 10-51 was verwerkt. Dit pamflet was bedoeld voor Duitse soldaten die tijdens de Eerste Wereldoorlog in Frankrijk waren gelegerd.[15]  
Op occult en paranormaal gebied was Kritzinger een prominent persoon. Voorzover bekend was hij de eerste Duitse astronoom die overging tot het beoefenen van astrologie. In 1911 werd Der Stern der Weisen uitgegeven, zijn eerste astrologische publicatie. De schrijver van het voorwoord was dr. Wilhelm Faber, van wie in 1922 een herziene versie van Roesch's vertaling van de Centuriën werd uitgegeven. In de jaren '20 was Kritzinger redacteur van het maandblad Psychische Studien, dat vooral was gericht op onderzoek van de minder bekende fenomenen in het zieleleven. 
Kritzinger heeft in drie boeken aandacht besteed aan Nostradamus: Mysterien von Sonne und Seele (Berlijn, 1922), Todesstrahlen und Wünschelrute – Beiträge zur Schicksalskunde Leipzig, 1929) en Magische Kräfte! Geheimnisse der menschlichen Seele (Dresden, 1930). Blijkens Mysterien von Sonne und Seele stond hij in nauw contact met Loog, met wie hij diens theorieën bediscussieerde over de manier waarop in de  Centuriën de kwatrijnen waren gerangschikt.[16] In Mysterien von Sonne und Seele grijpt Kritzinger regelmatig terug op Loogs Die Weissagungen des Nostradamus. In Todesstrahlen und Wünschelrute laat hij theorieën van Loog vallen ten gunste van die van dr. Christian Wöllner, de schrijver van Das Mysterium des Nostradamus (Leipzig, 1926). Volgens Kritzinger hebben Loog en Le Pelletier waardevolle resultaten geboekt, maar Nostradamus in diskrediet gebracht door te gewaagde hypothesen. Wöllner heeft volgens hem de problemen rond de Centuriën met wetenschappelijke striktheid aangepakt.[17]  
In december 1939 is Kritzinger betrokken geraakt bij de productie van nationaal-socialistische propaganda, gebaseerd op de Centuriën. In een gesprek met Howe in 1961, waarin Kritzinger vertelde hoe Krafft hierbij betrokken raakte, vertelde hij dat zij van mening waren dat het veranderen van kwatrijnen ten behoeve van de propaganda een misdrijf was ten opzichte van Nostradamus, die zich in zijn graf zou omdraaien bij een dergelijke handelswijze. Kritzinger en Krafft deden dan ook hun best alleen materiaal te gebruiken dat zinvol was en treffend.[18] In de documenten waarover Maichle beschikt, is Krafft niet genoemd als schrijver van Der Seher von Salon. Alleen het commentaar op kwatrijn 05-94 is van hem afkomstig, een commentaar dat Kritzinger in de zomer van 1940 te ver vond gaan.[19]  
De nationaal-socialisten wilden een nieuw Europa, waarin Duitsland militair superieur was en leiding zou geven aan de niet-Duitse landen in de noordelijke helft van Europa. Het nieuwe Europa moest in staat zijn zichzelf te voorzien in haar economische behoeften, een blokkade te doorstaan en de internationale economische suprematie van Groot-Brittannië te doorbreken. Hierop was in 1940-'41 de nationaal-socialistische propaganda afgestemd. De vijandigheid jegens Engeland en de uitsluiting van Engeland van het Europese continent waren vaste propagandathema's.[20] In Der Seher von Salon zijn deze thema's diepgaand uitgewerkt: Engeland krijgt te maken met een crisis die ernstige economische, militaire en politieke gevolgen heeft: hongersnood, schade door luchtaanvallen, isolatie van het Europese vasteland. Volgens Der Seher von Salon heeft Nostradamus deze crisis eeuwen tevoren tot in de wonderbaarlijkste details voorspeld, tot aan luchtaanvallen toe. Kwatrijnen die zijn gekoppeld aan gebeurtenissen in het leven van Napoleon dienen als bewijs voor de vaardigheden die Nostradamus als voorspeller reeds aan de dag heeft gelegd. In Der Seher von Salon is geen concrete datum genoemd vanwaaraf de Duitse hegemonie een feit zal zijn. Voor de lezer moet het echter duidelijk zijn dat de kaarten zijn geschud: in de zestiende eeuw is zowel Engelands ondergang in of rond 1941 in het vooruitzicht gesteld als de opkomst van Groot-Duitsland.
Het commentaar op Napoleon in Der Seher von Salon kan worden teruggevoerd op Kritzingers commentaar in Mysterien von Sonne und Seele. Veel van dit commentaar is gebaseerd op Loogs Die Weissagungen des Nostradamus. Loog heeft zich gebaseerd op Le Pelletiers Les Oracles de Michel de Nostredame (Parijs, 1867).[21] In Der Seher von Salon is Loogs commentaar op Napoleon niet in verdraaide bewoordingen weergegeven. Wel is eraan toegevoegd dat Napoleon Engelands grote tegenstander was. Het lijkt alsof Kritzinger en/of Wilhelm hiermee hebben willen vooruitlopen op het commentaar op de gebeurtenissen vanaf 1939. Wij voegen hieraan toe dat ook  Winkler de vijandige houding van Napoleon jegens Engeland heeft beschreven, namelijk op p.29 in Englands Aufstieg und Niedergang..., dat geschreven is in de eerste maanden van 1940.
Kritzinger heeft in Mysterien von Sonne und Seele kwatrijn 01-61 uitgelegd als een voorspelling van het verbreken van het Verdrag van Versailles, in navolging van Loog. In Der Seher von Salon keert dit commentaar in de context van de gebeurtenissen in het Interbellum terug, met andere woorden: kwatrijn 01-61 is in vervulling gegaan; Duitsland heeft het Verdrag verbroken.[22]
Loog heeft kwatrijn 03-67 becommentarieerd in de zin van een voorspelling van de opkomst in Duitsland van een filosofische beweging die zich keert tegen de hang naar rijkdom en genot. In Mysterien von Sonne und Seele heeft Kritzinger dit kwatrijn niet aan de orde gesteld. In Der Seher von Salon is een koppeling gelegd tussen dit kwatrijn en het NSDAP-programma, onder verwijzing naar het Duitse leger dat zich zonder hang naar rijkdom en genot volledig inzet voor het vaderland.[23]
Het commentaar in Der Seher von Salon op kwatrijn 03-57 kan worden teruggevoerd op Kritzingers commentaar op dit kwatrijn in Mysterien von Sonne und Seele, zij het dat Engeland volgens Der Seher von Salon rond 1941 oog in oog komt te staan met de laatste crisis van de serie van zeven die is begonnen in 1649. De datering van de looptijd van kwatrijn 03-57 is ontleend aan Loog. In Der Seher von Salon is achterwege gelaten dat Loog de aard van de crises die hij voor 1939 verwachtte, niet heeft beschreven, evenmin als een Duits aandeel hierin. Evenmin is vermeld dat Loog pas rond 2100 een nieuwe wereldoorlog verwachtte, waarin Duitsland weer een grootmacht zou worden. Uit het commentaar op kwatrijn 03-57 in Mysterien von Sonne und Seele kan worden afgeleid dat Kritzinger zich reeds in 1921-'22 sterk interesseerde voor het lot van Engeland, getuige de bewoordingen Besonders wertvoll sind die Mitteilungen über das weltmächtige England en zijn verwachting van haar ondergang in hetzij de tweede helft van de 20e eeuw hetzij tussen 2010 en 2040.[24] 
In Der Seher von Salon is, al of niet naar aanleiding van Kritzingers discussie met Krafft in de zomer van 1940, de tekst van de derde regel kwatrijn 05-94 drastisch veranderd, wat blijkt bij vergelijking van deze versie van kwatrijn 05-94 met die van Loog (1921) en Noah (1928). De vertaling van Loog is meer in overeenstemming met de Franse grondtekst van Le Pelletier, die Loog heeft vertaald, dan die van Noah, die in veel opzichten Loog heeft gevolgd. Beiden hebben het woord fainte (modern-Frans: feinte = geveinsd, schijn) in de derde regel vertaald in de zin van het beëindigen van gevechtshandelingen, waarbij Noah de woorden Vienna en Coloigne in het geheel niet heeft vertaald. In Der Seher von Salon is, in navolging van Krafft, het woord fainte vertaald in de zin van veinzen en is kwatrijn 05-94 gekoppeld aan het verbreken door Duitsland van het Verdrag van Versailles, de remilitarisatie van het Rijnland in 1936, de Anschluß van Oostenrijk in 1938, de inval in Polen in 1939 en de Westfeldzug in 1940. In feite is de Duitse tekst van kwatrijn 05-94 in Der Seher von Salon toegesneden op het in Der Seher von Salon geleverde commentaar.[25]

Tenslotte is in Der Seher von Salon verwezen naar verwachtingen die de Fransman De Fontbrune in 1938 in in Les Prophéties de Maistre Michel Nostradamus expliquées et commentées heeft uitgesproken over een oorlog die naar de mening van De Fontbrune rond 1947 zou kunnen uitbreken en de positie van Engeland in die oorlog: in de rijen van Frankrijks vijanden. Kennelijk hebben Kritzinger en/of Wilhelm door het ten tonele voeren van een onafhankelijke Franse tijdgenoot de indruk willen wekken dat hun eigen tekst niet aan propaganda onderhevig was. Wat zij niet hebben vermeld, is dat De Fontbrune ook de ondergang van het fascisme en nationaal-socialisme in het vooruitzicht had gesteld.[26] Het boek van De Fontbrune is uitvoerig geciteerd op de pagina's 32-38 van Hoe zal deze oorlog eindigen? (Den Haag, april 1940), de Nederlandstalige versie van een nationaal-socialistische brochure waarin gebruik is gemaakt van Centurie- commentaren, met de originele tekst in een aanhangsel en exacte paginaverwijzingen. De ironie wil dat in november 1940, dus kort voor het verschijnen van Der Seher von Salon, dit boek van De Fontbrune op last van het Franse Vichy-bewind uit roulatie is genomen, omdat er voorspellingen in stonden die de Duitsers tegen de haren in zouden kunnen strijken.[27]

Bespreking
In dit artikel is Der Seher von Salon besproken, een kleine nationaal-socialistische propagandafolder, waarin de lezers op grond van de Centuriën is voorgehouden dat de ondergang van Engeland op handen zou zijn en dat haar rol in de wereld zou worden overgenomen door het Duitsland van Hitler. Dit thema was één van de hoofdthema's in de nationaal-socialistische propaganda in 1940-'41. Dankzij het onderzoek van de heer Maichle is komen vast te staan dat deze folder is geschreven door dr. H.-H. Kritzinger, die reeds in december 1939 betrokken was bij de productie van nationaal-socialistisch propagandamateriaal op basis van de Centuriën, en bewerkt door een zekere Wilhelm.
In dit artikel is het bronmateriaal beschreven dat is gebruikt bij het samenstellen van de tekst van Der Seher von Salon. Grote delen van de tekst van Der Seher von Salon kunnen worden teruggevoerd op Kritzingers Mysterien von Sonne und Seele. Slechts één commentaar, het commentaar op kwatrijn 05-94, kan worden teruggevoerd op Karl Ernst Krafft, te weten op een discussie tussen Krafft en Kritzinger in de zomer van 1940, door Kritzinger beschreven in 1962.

De Centuriën in het oeuvre van Kritzinger
Kritzinger heeft in de loop der jaren verschillende posities ingenomen ten aanzien van de Centuriën. In de Eerste Wereldoorlog vervaardigde hij een pamflet voor het Duitse leger, waarin hij kwatrijn 10-51 besprak. In 1922 volgde hij in Mysterien von Sonne und Seele de lijnen die Loog een jaar tevoren had uitgezet in Die Weissagungen des Nostradamus en vergeleek hij Loogs theorieën en tijdpaden met zijn eigen tijdpaden aangaande de toekomst van de wereld, met name Engeland. In 1929 heeft Kritzinger zich in Todesstrahlen und Wünschelrute gereserveerder opgesteld tegenover Loogs theorieën en de cyclustheorieën opgepakt die Wöllner in 1926 in Das Mysterium des Nostradamus heeft beschreven, in het kader van een bespreking van de betekenis die in de loop der eeuwen is gehecht aan de Grote Conjuncties van Jupiter en Saturnus. Deze verhandeling van Kritzinger is a-politiek.
In het nationaal-socialistische geschrift Der Seher von Salon zijn passages verwerkt, die afkomstig zijn uit Mysterien von Sonne und Seele. Aan deze passages zijn elementen toegevoegd die op één of andere manier pleiten voor "de Duitse zaak". De vraag is of Kritzinger het commentaar dat hij in 1922 had gegeven, heeft bijgesteld vanwege louter en alleen propagandistische motieven of dat hij zijn commentaar schreef vanuit de overtuiging dat Nostradamus het verbreken door Duitsland van het Verdrag van Versailles had voorspeld, het uitbreken en verloop van de Tweede Wereldoorlog, de luchtaanvallen op Engeland en Engelands ondergang in 1941. Gezien zijn interesse in 1922 in het lot van Engeland en zijn speculaties over het jaar waarin Engeland ten onder zou gaan, is het mogelijk dat Kritzinger er rond 1941 echt van overtuigd was dat de loop van de gebeurtenissen in het Interbellum en bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog was voorspeld in de Centuriën. Echter, propaganda-elementen zoals het afschilderen van Napoleon als Engelands grote vijand en het verdraaien van de tekst van kwatrijn 05-94 betekenen dat Der Seher von Salon vanuit exegetisch oogpunt een besmette publicatie is. 
Voorzover mij bekend heeft Kritzinger na de oorlog niet meer over Nostradamus gepubliceerd. Wel kan worden gezegd dat hij in 1961-'62 tegenover Howe zijn eigen aandeel in de nationaal-socialistische propaganda op basis van de Centuriën verkeerd heeft voorgesteld.[28] Wellicht wilde de toen 73-jarige professor dit hoofdstuk in zijn leven gesloten houden.

Dankbetuiging
Naast oprechte dank aan de heer Maichle, die mij een aantal van zijn onderzoeksresultaten aangaande de lotgevallen in de Tweede Wereldoorlog van de Centuriën heeft meegedeeld, wil ik ook dr. Elmar R. Gruber bedanken voor het toezenden van een fotokopie van Der Seher von Salon. In het exemplaar dat in zijn bezit is, staat een stempelafdruk van het Haupt-Archiv der NSDAP, München, een stempelafdruk met het nummer III/30/c en een stempelafdruk met het nummer 142.

De Meern, 11 maart 2006
T.W.M. van Berkel
bijgewerkt op 11 september 2006

Noten 

1. Zie voor een algemene beschrijving van de serie Informations-Schriften: Van Berkel: De nationaal-socialistische propagandaserie Informations-Schriften (DE, 1940-'41). [tekst]

2. Zie een notitie van Abt. Inf. IV dd. 17 januari 1941 en een brief van dr. Büttner aan dr. Simon dd. 28 januari 1941 in: Maichle: Die Nostradamus-Propaganda der Nazis 1939-1942. [tekst]

3. De Fontbrune, p.258: Sept fois, dit Nostradamus. Il faut donc penser que l'Angleterre passera au rang de nos ennemis dans le prochain conflit. [tekst]

4. Howe, p.250. [tekst]

5. Kritzinger-1941, p.3-4; Kritzinger-1922, p.125. [tekst]  

6. Kritzinger-1941, p.5-7; Kritzinger-1922, p.132-133; Kritzinger-1941, p.6 en 7; Hoe zal deze oorlog eindigen?, p.18-20 (kwatrijn 07-13 draagt hierin het foutieve nummer VIII, 13); Nostradamus spådomar om kriget, p.21-22. [tekst]   

7. Kritzinger-1941, p.7-8; Kritzinger-1922, p.135-136. [tekst]

8. Kritzinger-1941, p.10-11; Kritzinger-1922, p.136; Loog-1921, p.68-69; Hoe zal deze oorlog eindigen?, p.28-30; Nostradamus spådomar om kriget, p.33-37. [tekst] 

9. Kritzinger-1941, p.11-14; De Fontbrune, p.257; Hoe zal deze oorlog eindigen?, p.26-27; Nostradamus spådomar om kriget, p.31. [tekst]

10. Voor het manuscript van Krafft: Maichle: Die Nostradamus-Propaganda der Nazis 1939-1942. [tekst]

11. Howe, p.246-247; Krafft-1941, p.145-148. [tekst]

12. Kritzinger-1941, p.7; Kritzinger-1922, p.133.  [tekst]

13. Kritzinger-1941, p.5-6; Kritzinger-1922, p.132. [tekst]

14. Kritzinger-1929, p.VI; Kritzinger-1922, p.120, voetnoot. [tekst] 

15. Kritzinger aan Howe, 24 oktober 1962, in: Howe, p.246-247. [tekst]  

16. Kritzinger-1922, p.128. [tekst]

17. Kritzinger-1929, p.273. Wöllner is het pseudonym van dr. Carl Weidner (Kritzinger-1929, p.268; W. Venerius: Verhoging en val van de planeten (2005 [1987]), p.121). [tekst] 

18. Howe, p.220-223 en p.246. [tekst]

19. Kritzinger aan Howe, december 1962, in: Howe, p.168-169. [tekst]

20. Zeman, p.164-165. [tekst]

21. Loog, p.8.  [tekst]

22. Kritzinger-1922, p.136; Kritzinger-1941, p.7-8; Loog-1921, p.62. [tekst]

23. Loog, p.67; Kritzinger-1941, p.9-10. [tekst]

24. Kritzinger-1922, p.136-137; Kritzinger-1941, p.9-11; Loog-1921, p.68-69. Zie ook: Van Berkel: Kwatrijn 03-57 en Die Weissagungen des Nostradamus (C. Loog, Pfullingen in Württenberg, 1921 [1920]). [tekst]

25. De vertaling van fainte in de zin van geveinsd is niet een typisch nationaal-socialistische vertaling; ook Houwens Post en Leoni hebben dit woord op deze wijze vertaald (Vreede, p.110; Leoni, p.276-277). [tekst]

26. De Fontbrune, p.258 e.v.; Kritzinger-1941, p.11.  [tekst]

27. Benazra, p.486; Van Dis in NRC-Handelsblad, 19 februari 1982; Howe, p.250. [tekst]

28. Van Berkel: De lotgevallen in 1939 van Mysterien von Sonne und Seele (dr. H.-H. Kritzinger, DE, 1961). [tekst]