NOSTRADAMUS, ASTROLOGIE EN DE BIJBEL
NOSTRADAMUS - LEVEN EN WERK
Veelgestelde vragen
- T.W.M. van Berkel -

English version

Wie was Nostradamus?
Nostradamus was een Franse arts en astroloog. Hij werd geboren in 1503 in Saint-Rémy de Provence, Frankrijk, en overleed in 1566 in Salon-de-Provence, Frankrijk. Hij was katholiek. Zijn ouders en grootouders waren oorspronkelijk Joods, maar lieten zich katholiek dopen. 

Waardoor is Nostradamus bekend geworden?
Als arts is Nostradamus bekend geworden door het bestrijden van de pest. Hij trok door de besmette gebieden en paste met succes medicatie toe die voor zijn tijd ongebruikelijk was. Hij heeft een werk vertaald van Claudius Galenus, de grondlegger van de West-Europese geneeskunde.
Als astroloog is Nostradamus bekend geworden door het vanaf 1550 jaarlijks publiceren van almanakken, waarin ook politieke maandvoorspellingen stonden, die later bekend zijn geworden onder de naam Présages. In 1999 publiceerde Bernard Chevignard Présages de Nostradamus (ISBN 2-02-035960-X). Hierin staat een compilatie door De Chavigny van de Présages en een aantal almanakken.
Nostradamus is verder bekend geworden door de Profetieën, die hij in de periode 1555-1558 in fasen publiceerde.
Als schrijver is Nostradamus bekend geworden door boeken die als onderwerpen reisverslagen hebben, gastronomische adviezen, geneeskundige adviezen en adviezen met betrekking tot uiterlijke verzorging.

Wat zijn de Centuriën?
De naam Centuriën is een verzamelnaam voor een reeks van ruim 940 voorspellingen die zijn geschreven in de vorm van kwatrijnen, vierregelige verzen. De Centuriën zijn in fasen gepubliceerd. De eerste publicatie van de eerste vier hoofdstukken ging vergezeld van een brief van Nostradamus aan César, zijn oudste zoon. De publicatie van de laatste drie hoofdstukken ging vergezeld van een brief van Nostradamus aan Henri II, koning van Frankrijk.

Wat staat er in de Centuriën?
In de Centuriën staan oorlogen voorspeld, politieke verwikkelingen en rampen van uiteenlopende aard zoals overstromingen, hongersnood en epidemieën. De bewoordingen van de Profetieën zijn lang niet altijd duidelijk en slechts een enkele keer geeft Nostradamus een aanwijzing wat betreft het vervullingmoment.

Welke zijn de originele uitgaven van de Centuriën?
De Profetieën zijn in fasen uitgegeven tussen 1555 en 1558. Slechts een aantal exemplaren van deze originele uitgaven zijn bewaard gebleven in bijvoorbeeld collecties van nationale bibliotheken. Na 1558 verschenen vertalingen en herdrukken, al of niet met aanvullingen of veranderingen. De meeste vertalers geven de titel van de Franse uitgave die zij als bron hebben gebruikt. In sommige gevallen staat in hun boeken ook de Franse tekst van die uitgave.
In de afgelopen decennia zijn sommige van de originele uitgaven opnieuw gepubliceerd, meestal in facsimile, in sommige gevallen voorzien van aantekeningen.

De eerste uitgave van de Profetieën is gepubliceerd in 1555 in Lyon door Macé Bonhomme. Deze editie bevat de brief aan César en de kwatrijnen 01-01 t/m 04-53. In 1996 publiceerde uitgever Droz (Genève) een boek, getiteld: Les premières centuries or propheties (ISBN 2-600-00138-7). Dit boek bevat de complete tekst van de editie-Bonhomme-1555, zorgvuldig van commentaar voorzien door wijlen Pierre Brind'Amour, die ook de tekst van deze editie vergeleek met latere Franse uitgaven.

In 1557, publiceerde Antoine du Rosne (Lyon) een uitgebreidere versie van de Profetieën. Eén exemplaar van deze editie is bewaard gebleven in de nationale bibliotheek in Budapest, Hongarije. Deze editie bevat de brief aan César, de kwatrijnen 01-01 t/m 06-99 en 07-01 t/m 07-40. In 1993 gaf de Franse vereniging "Les Amis de Nostradamus" dit boek opnieuw uit, getiteld Les Propheties de Maître Michel Nostradamus (ISBN 2-908 185-20.2). Een ander exemplaar van deze editie, met andere druk en inhoud, is bewaard gebleven in de Universiteitsbibliotheek in Utrecht, Nederland. Dit exemplaar bevat de brief aan César, de kwatrijnen 01-01 t/m 06-99, een "waarschuwing" en de kwatrijnen 07-01 t/m 07-42.

Op 27 juni 1558 schreef Nostradamus een brief aan Henri II, die de kwatrijnen 08-01 t/m 10-100 vergezelde. Latere edities verwijzen naar een editie-Lyon-1558, waarin de achtste, negende en tiende centurie staan. Een origineel exemplaar van deze editie is nooit gevonden.

In 2000 publiceerde uitgever Michel Chomarat een boek, getiteld: Les prophéties, Lyon, 1568 (ISBN 2-908185-47-4). Dit is een reproductie van de meest vroege integrale uitgave van de kwatrijnen en brieven die bewaard is gebleven. Hierin staan de brief aan César, de kwatrijnen 01-01 t/m 06-99; een "waarschuwing", de kwatrijnen 07-01 t/m 07-42, de brief aan Henri II en de kwatrijnen 08-01 t/m 10-100. 

Na het overlijden van Nostradamus (1566) kwamen de kwatrijnen 06-100, 07-43 en 07-44 in omloop. Het is erg waarschijnlijk dat hij deze kwatrijnen heeft geschreven. De later verschenen centuriën 11 en 12 heeft hij niet geschreven, evenmin als aanvullingen op de centuriën 8 en 10. Ook de Sixains, zesregelige verzen met voorspellingen voor de 17e eeuw, heeft hij niet geschreven.

In 1989 publiceerden Michel Chomarat en Jean-Paul Laroche de Bibliographie Nostradamus XVIe-XVIIe-XVIIIe siècles. (ISBN 3-87320-123-2). Hierin staan de uitgaven zoals die in de 16e, 17e en 18e eeuw plaatsvonden van alle aan Nostradamus toegeschreven publicaties.
In 1990 publiceerde Robert Benazra Répertoire Chronologique Nostradamique 1545-1989 (ISBN 2-85707-418-2). Hierin zijn niet alleen de aan Nostradamus toegeschreven publicaties besproken, maar ook talloze commentaren.
In 2002 publiceerde Documents inexploités sur le phénomène Nostradamus (ISBN 2-95-16324-1-X). Hierin wordt de authenticiteit van de meest vroege publicaties van de Centuriën en de verwijzingen ernaar kritisch belicht. 

Hoe heeft Nostradamus de Profetieën gemaakt?
In het onderzoek dat ten grondslag ligt aan Nostradamus, astrologie en de Bijbel is aan de hand van de kwatrijnen en de brieven aan César en Henri II aangetoond dat hij ervan overtuigd was dat hij van God de gave van profetie had ontvangen. Hij kreeg gedurende ruim 29 jaar, van 16 oktober 1524 tot 11 oktober 1553, "voorstellingen" (visioenen). Deze "voorstellingen" bevatten op een of andere manier verwijzingen naar oorlogen, rampen en dergelijke. Na iedere "voorstelling" berekende hij een horoscoop om vast te stellen waar en wanneer zich zou voltrekken wat hij had "gezien". Hij heeft deze aantekeningen na de geboorte van zijn oudste zoon César verder uitgewerkt in de vorm van kwatrijnen, vierregelige verzen. Daarbij gebruikte hij een aantal malen bijbelfragmenten. Hij heeft ze van 1555 tot 1558 in gedeelten gepubliceerd. 
Uit het onderzoek dat ten grondslag ligt aan Nostradamus, astrologie en de Bijbel is ook gebleken dat Nostradamus 8000 jaar rekende voor het bestaan van de wereld. Het begin van deze 8000 jaar valt samen met de schepping van de wereld, zoals beschreven in het bijbelboek Genesis. Het eind van deze 8000 jaar valt samen met het Laatste Oordeel en het vergaan van hemel en aarde, zoals beschreven in het bijbelboek Openbaringen. Nostradamus dateert het vergaan van hemel en aarde op 25 april 3827.

Waar en wanneer gaan de Profetieën in vervulling?
Volgens Nostradamus zullen de gebeurtenissen die hij in de Profetieën voorspelt, zich voltrekken in geheel Europa, Afrika en een deel van Azië. Uit het onderzoek dat ten grondslag ligt aan Nostradamus, astrologie en de Bijbel, is gebleken dat zijn voorspellingen betrekking hebben op West-, Midden- en Zuidoost-Europa, Klein-Azië en de landen rond de Middellandse Zee. Hij heeft niets voorspeld voor Noord-, Midden- en Zuid-Amerika, Afrika, Oost-Europa, Azië of Australïë.
Nostradamus heeft aan zijn zoon César geschreven dat de looptijd van de Profetieën op 1 maart 1555 begint en in 3797 eindigt. Het onderzoek dat ten grondslag ligt aan Nostradamus, astrologie en de Bijbel heeft uitgewezen dat de begindatum van de looptijd inderdaad 1 maart 1555 is en dat de looptijd eindigt op 9 november 3797.

Wat is de boodschap van Nostradamus?
De boodschap die Nostradamus voor de mensheid heeft, is het meest duidelijk te lezen in zijn brief aan César. Elementen ervan staan ook in de kwatrijnen en de brief aan Henri II. Het komt erop neer dat tussen 1555 en 3827 God zijn vonnis over de wereld zal voltrekken. Dit gebeurt in de vorm van duizend rampzalige gebeurtenissen, die onherroepelijk zullen plaatsvinden. Deze gebeurtenissen staan beschreven in de kwatrijnen en voltrekken zich tussen 1555 en 3797. In 2827 breekt het bijbelse duizendjarige rijk aan en wordt Satan geketend voor een periode van 970 jaar. Na het verstrijken van die periode, in november 3797, voert hij voor de laatste keer oorlog met de hemelse legers, om in 3827 voorgoed het onderspit te delven.

Waarom zijn de Profetieën zo bekend?
Vanaf 1550 genoot Nostradamus in toenemende mate bekendheid door zijn almanakken en een boek over gezondheid en uiterlijke verzorging. Toen Henri II, de Franse koning, in juli 1559 overleed, werd Nostradamus in één slag beroemd omdat het gerucht de ronde deed dat hij dit in één van zijn Profetieën had voorspeld.
De bekendheid van de Profetieën tot op de dag van vandaag wordt onder andere veroorzaakt door de verdeelde meningen die de inhoud ervan steeds oproept. Ondanks de vage inhoud vinden mensen dat sommige van zijn voorspellingen wel degelijk zijn uitgekomen. Verder is het fascinerend dat ze een zo lange looptijd hebben en is het een uitdaging om uit te zoeken hoe ze tot stand zijn gekomen. 

Waarom zijn de Profetieën zo moeilijk te begrijpen?
De Profetieën zijn op het eerste gezicht voor velerlei uitleg vatbaar. Nostradamus heeft hiervoor gewaarschuwd in zijn brieven aan  César en  Henri II. Hij heeft de kwatrijnen in volslagen willekeurige volgorde gerangschikt. Hij geeft vrijwel nooit vervullingmomenten. De inhoud van de kwatrijnen lijkt soms te wijzen op een astrologische, geografische, historische, kabbalistische, numerologische of taalkundige sleutel, of op meerdere sleutels, maar het aantal concrete aanwijzingen is erg beperkt. Nostradamus heeft de kwatrijnen geschreven in het Frans, maar heeft ook woorden gebruikt uit het Provençaalse dialect en uit het Grieks, Latijn en Portugees. 
Een andere moeilijkheid wordt gevormd door het feit dat de dingen die Nostradamus voorspelt, in alle tijden voorkomen, waardoor het gevaar bestaat dat men vervalt in hineininterpretatie ten gunste van de tijd waarin men zelf leeft.

Hoe vaak zijn de Profetieën onderzocht?
De Profetieën zijn talloze malen onderzocht. Het aantal commentaren dat eraan is gewijd, in boekvorm of anderszins, wordt geschat op meer dan 600. Het eerste commentaar verscheen in 1594 en was geschreven door Jean-Aymes de Chavigny, de secretaris van Nostradamus. Bekende commentaren zijn die van Torné-Chavigny (1861 en later), Leoni (1961) en Brind'Amour (1993 en 1996).
Sommige onderzoekers beperken zich niet tot het geven van commentaar op kwatrijnen die volgens hen inmiddels in vervulling zijn gegaan. Zij proberen ook de toekomst van de wereld te beschrijven aan de de hand van kwatrijnen. Zij doen voorspellingen aangaande bijvoorbeeld het uitbreken van de Derde Wereldoorlog, het ontstaan van godsdienstoorlogen of het plaatsvinden van rampen van uiteenlopende aard. 

Zijn er Profetieën in vervulling gegaan?
Een groot aantal onderzoekers beantwoordt deze vraag bevestigend. Vergelijking van hun bevindingen laat echter in veel gevallen zien dat ze tot totaal verschillende uitleg van kwatrijnen komen. Over slechts een klein aantal kwatrijnen hebben zij een eensluidende mening wat betreft de aard en datum van de gebeurtenis die Nostradamus ermee zou hebben bedoeld.
Uit het onderzoek dat ten grondslag ligt aan Nostradamus, astrologie en de Bijbel is gebleken dat de astrologische structuur van de Profetieën niet bruikbaar is, waardoor ze niet kúnnen uitkomen. Ook andere argumenten van Nostradamus wat betreft de fundamenten van zijn voorspellingen vertonen grote hiaten. Van een aantal voorspellingen, waarvan uit het onderzoek is gebleken dat ze inmiddels zijn verlopen, is vast komen te staan dat ze niet in vervulling zijn gegaan.

Kende Nostradamus de planeten Uranus, Neptunus en Pluto?
In een aantal kwatrijnen staat de naam Neptunus. Deze naam staat ook in een aantal Présages. Niets wijst er echter op dat Nostradamus op de hoogte was van het bestaan van andere planeten dan de zeven klassieke planeten van zijn tijd: Zon, Maan, Mercurius, Venus, Mars, Jupiter en Saturnus. Als hij planeten opsomde, waren het altijd één of meer van deze zeven planeten, nooit één of meer van de transsaturnale planeten. 
Sommige onderzoekers menen dat Nostradamus in kwatrijn 04-33 de ontdekking van Neptunus heeft beschreven, omdat in dat kwatrijn de naam Neptunus in verband wordt gebracht met de naam Venus, die ten tonele wordt gevoerd vanwege een configuratie. Het onderzoek dat ten grondslag ligt aan Nostradamus, astrologie en de Bijbel heeft uitgewezen dat het gaat om een configuratie die zich heeft voorgedaan op 4 november 1542.

T.W.M. van Berkel